ළමයි, මේ post එකෙන් Paper II එකේ Unit 8 normalisation ප්රශ්නයට පාවිච්චි කරන එක ක්රමයක් පැහැදිලි කරනවා. මේ ක්රමයට පියවර හතරක් තියෙනවා: මුලින්ම key එක හොයන්න, ඊටපස්සේ dependencies අඳින්න, normal form එක නම් කරන්න, අන්තිමට table එක කඩන්න. 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් හැම new-syllabus Paper II එකකම මේ ප්රශ්නය අහලා තියෙනවා. මේ පියවර හතරෙන්ම ඒ ඔක්කොටම උත්තර ලියන්න පුළුවන් (8.7).
මේ post එකේ ප්රධාන කොටස් තුනක් තියෙනවා:
- Papers වල අහන දේ: ප්රශ්න අට, ඒවායේ ලකුණු, සහ පොත් වල තියෙන දේවල් (section 1).
- ක්රමය: key එක හොයන්න, dependencies අඳින්න, normal form එක නම් කරන්න, සහ ඊළඟ form එකට කඩන්න (sections 2 ඉඳන් 5 වෙනකම්).
- ඔප්පු කිරීම සහ පුහුණු වීම: paper අටේම Paper II ප්රශ්න මේ ක්රමයෙන් හදලා පෙන්නනවා, තව හදන්න ප්රශ්නත් දාලා තියෙනවා (section 6).
1. Normalisation ප්රශ්න වලින් අහන දේවල්
හැම ප්රශ්නයකම එක table එකක් දීලා දේවල් දෙකක් අහනවා: table එකේ normal form එක, සහ ඊළඟ normal form එකට එන tables. 2026 දී විතරක් dependencies වල නම් මුලින්ම අහලා තියෙනවා.
ප්රශ්න අට
- 2019 (New Syllabus) Paper II, B, Q5(a) සහ (b): වාහන කුලියට දෙන ආයතනයක relation තුනක්, Customer එකේ City සහ Postal_Code තියෙනවා. ලකුණු 7 යි.
- 2020 Paper II, B, Q9(b)(ii) සහ (iii): පදක්කම් සහ තෑගි තියෙන Winner table එක. ලකුණු 4 යි.
- 2021 (held 2022) Paper II, B, Q9(b)(ii) සහ (iii): හැම row එකකම agent කෙනෙක් ඉන්න Contracts table එක. ලකුණු 3 යි.
- 2022 (held 2023) Paper II, B, Q9(b)(iii) සහ (iv): Assign_Project table එක. ලකුණු 2 යි, (v) වල update anomaly එකට තව ලකුණු 2 යි.
- 2023 (held 2024) Paper II, B, Q9(c): theatre සහ movie තියෙන Show table එක. ලකුණු 2 යි.
- 2024 Paper II, B, Q9(b): සිසුන්, විෂයයන් සහ ගුරුවරු ඉන්න Result table එක. ලකුණු 4 යි.
- 2025 Paper II, B, Q9(b): ඉස්කෝලේ events වලට සහභාගි වෙන සිසුන්ගේ table එකක්, මේකේ Services column එකක් තියෙනවා. ලකුණු 6 යි.
- 2026 Paper II, B, Q8(b): CLUB_MEMBERSHIP table එක. ලකුණු 7 යි.
මේ table අටෙන් හතරක් තියෙන්නේ 1NF වල. අනිත් හතර තියෙන්නේ 2NF වල. එක paper එකකවත් 0NF table එකකින් පටන් අරගෙන නෑ.
පොත් වල තියෙන දේවල්
Syllabus එකේ full, partial සහ transitive dependency ගැන වගේම, බිංදුවේ ඉඳන් තුන්වෙනි normal form එක වෙනකම් ලැයිස්තුගත කරලා තියෙනවා (Syllabus 8.7, pages 35 and 36) (විෂය නිර්දේශය 8.7, පිටුව 33). Teachers' Guide දෙකේම මේ ලැයිස්තුවයි, dependency ගැන එක පේළියකුයි තියෙනවා: "FD is a constraint that describes the relationship among attributes in a table" (Teachers' Guide 8.7, page 64) (ගුරු අත්පොත 8.7, පිටුව 65). එක Guide එකකවත් මේ dependency ජාති තුන විස්තර කරලාවත්, එක table එකක්වත් හදලා පෙන්නලාවත් නෑ. Section 3 වලින් මේවා හරියටම විස්තර කරනවා.
"zero normalized tables" දීලා ඒවා "up to third normalized form step by step" normalise කරන්න කියලා Guides වලින් ගුරුවරුන්ට උපදෙස් දෙනවා (Teachers' Guide 8.7, page 65) (ගුරු අත්පොත 8.7, පිටුව 66). හැබැයි paper වල කරන්නේ වෙනස් දෙයක්. ඒවායේ පටන් ගන්නේ කලින්ම 1NF හෝ 2NF තියෙන table එකකින්. ගොඩක් වෙලාවට අහන්නේ ඊළඟ normal form එක විතරයි. ළමයි, මේ ක්රම දෙකම පුහුණු වෙන්න, හැබැයි paper වල එන විදිහ බලාපොරොත්තු වෙන්න.
2. පියවර 1 Key එක හොයන්න
Key එක කියන්නේ row දෙකක එකට කවදාවත් repeat වෙන්නේ නැති කුඩාම column set එක. මීළඟට එන හැම පියවරකදීම අනිත් column මනින්නේ මේ key එකත් එක්ක.
Paper එකෙන් key එක දෙනකොට
Paper එකෙන් දෙන key එකම පාවිච්චි කරන්න. 2020 Paper II, B, Q9(b) එකේ NIC සහ MatchID තමයි key එක කියලා කියනවා. 2021 (held 2022) Paper II, B, Q9(b) එකේ ඒක CNo කියලා කියනවා. 2022 (held 2023) Paper II, B, Q9(b) ප්රශ්නේ ProjectId සහ EmployeeId යටින් ඉරක් ඇඳලා තියෙනවා. 2026 Paper II, B, Q8(b) එකේදී හැම membership එකක්ම අඳුරගන්නේ (StudentID, ClubID) වලින් කියලා business rule එක දීලා තියෙනවා.
Paper එකෙන් key එක දෙන්නේ නැති වුණාම
එක row එකකින් මොකක්ද record කරන්නේ කියලා අහන්න. ඊටපස්සේ ඒ event එකේ column ටික නම් කරන්න. 2024 Paper II, B, Q9(b) එකේ Result table එකේ එක row එකකින් record කරන්නේ එක ළමයෙක් එක විෂයයකට සම්බන්ධ වෙන එක. ඒ නිසා key එක වෙන්නේ (Student_ID, Subject_ID). 2025 table එකේ එක row එකකින් පෙන්නන්නේ එක ළමයෙක් එක event එකකට සම්බන්ධ වෙන එක. ඒ නිසා key එක (Stu_ID, Event_ID). 2025 official scheme එකේ primary key හතරම underline කරනවට එක ලකුණක් දීලා තියෙනවා. ඒ නිසා key එක වැදගත්.
ඊටපස්සේ row වල key එක check කරලා බලන්න. 2023 (held 2024) Paper II, B, Q9(c) එකේ එක row එකකින් එක show එකක් record කරනවා: theatre එක, day එක, time එක සහ screen එක. Note එකේ කියනවා එකම වෙලාවේ theatre එකක screen කීපයක වෙනස් movie පෙන්නන්න පුළුවන් කියලා. Theatre, Day සහ Time විතරක් ගත්තොත් repeat වෙනවා: Palazzo, Friday, 10:00 කියන එක row දෙකක තියෙනවා. Screen එක නිසා ඒ row දෙක වෙනස් වෙනවා. Marking scheme copy එකෙත් (Theatre, Day, Time, Screen) key එක විදිහට අරන් තියෙනවා.
එක column එකක key එකකින් පියවරක් පනිනවා
Partial dependency එකක් එන්න නම් column දෙකක් හරි ඊට වැඩියෙන් හරි තියෙන key එකක් ඕනෙ වෙනවා. ඒ නිසා එක column එකක key එකක් තියෙන 1NF table එකක් කලින්ම 2NF වල තියෙන්නේ. 2021 Contracts table එකේ key එක CNo. 2019 Customer table එකේ key එක Customer_NIC. මේ දෙකේම official උත්තරය 2NF වෙනවා.
3. පියවර 2 හැම column එකක්ම තීරණය කරන්නේ කවුද කියලා අඳින්න
Key එකෙන් පිට තියෙන හැම column එකක්ම හරියටම තීරණය කරන කුඩාම column set එක හොයන්න. ඒ set එකේ ඉඳන් column එකට ඊතලයක් අඳින්න. Functional dependency A → B කියන්නේ A වල එක value එකකින් B වල හරියටම එක value එකක් දෙනවා කියන එකයි.
මේ හැම ඊතලයක්ම ජාති තුනකින් එකක් වෙනවා:
- Full dependency: මේ column එකට මුළු key එකම ඕනෙ වෙනවා. JoiningDate එකට student සහ club දෙකම ඕනෙ.
- Partial dependency: මේ column එකට composite key එකක කොටසක් විතරයි ඕනෙ වෙන්නේ. StudentName එකට ඕනෙ StudentID විතරයි.
- Transitive dependency: key එකෙන් පිට තියෙන column එකකින් key එකෙන් පිට තියෙන වෙනත් column එකක් තීරණය කරනවා. AdvisorID වලින් AdvisorName තීරණය කරනවා, ඒ වගේම ClubID වලින් AdvisorID තීරණය කරනවා.
Sinhala Teachers' Guide එකේ මේවාට "පූර්ණ පරායත්තතා", "ආංශික පරායත්තතා" සහ "සංක්රාන්ති පරායත්තතා" කියලා කියනවා (ගුරු අත්පොත 8.7, පිටුව 65). 2026 සිංහල paper එකේ partial dependency එකට Paper II එකේදී "අර්ධ පරායත්තතා" කියලත් Paper I එකේදී "ආංශික පරායත්තතා" කියලත් පාවිච්චි කරලා තියෙනවා. ළමයි, මේ වචන දෙකේම තේරුම එකයි.
Story එක මුලින් බලලා rows ඊටපස්සේ බලන හැටි
ඊතල තීරණය කරන්නේ ප්රශ්නේ තියෙන business rules වලින්. Rows වලින් පුළුවන් ඊතලයක් වැරදියි කියලා ඔප්පු කරන්න විතරයි: ඒ කියන්නේ A වල එක value එකක් එක්ක B වල value දෙකක් ආවොත්, A වලින් B තීරණය කරන්නේ නෑ කියන එකයි.
2023 (held 2024) Paper II, B, Q9(c) ප්රශ්නේ note එකේ කියනවා Year කියන්නේ movie එක release වුණු අවුරුද්ද කියලා. ඒ නිසා Movie → Year එනවා. Rows වලත් ඒක හරි: MI-4 කියන්නේ හැමතිස්සෙම 2022. ඒ වගේම Theatre → Movie කියන එක වැරදියි කියලා rows වලින් පෙන්නනවා. මොකද Palazzo එකේ Spider man සහ Avengers දෙකම පෙන්නනවා.
2024 paper එකේ හැම subject එකකටම එක Exam_Date එකක් rows වලින් පෙන්නනවා: ICT හැමතිස්සෙම 2024-09-20 වෙනවා. ඒ නිසා data වලින් support කරන්නේ Subject_ID → Exam_Date කියන එකටයි. Section 5 වල අපි හදපු උත්තරේට පාවිච්චි කරලා තියෙන්නේ ඒකයි.
4. පියවර 3 Normal form එක නම් කරන්න
පහළම normal form එකේ ඉඳන් උඩට ඊතල check කරගෙන යන්න. මුලින්ම අහුවෙන ප්රශ්නයෙන් normal form එක දෙනවා, ඒ ප්රශ්නයම තමයි justification එක වෙන්නේ.
- Cell එකක list එකක් තියෙනවා, නැත්නම් column group එකක් repeat වෙනවා: 0NF.
- නැත්නම්, partial ඊතලයක් තියෙනවා: 1NF.
- නැත්නම්, transitive ඊතලයක් තියෙනවා: 2NF.
- නැත්නම්: 3NF.
ඊතලය justification එක විදිහට ලියන්න. මොකද schemes වල ඒකට වෙනම ලකුණක් දෙනවා. 2025 official scheme එකේ "First Normal Form" කියනවට එක ලකුණකුයි justification එකට එක ලකුණකුයි දෙනවා. 2020 official scheme එකේ 2NF වලට එක ලකුණකුයි "No partial dependencies" කියනවට එක ලකුණකුයි දෙනවා.
2025 paper එකේ Services column එක
2025 table එක තියෙන්නේ 1NF වල, 0NF වල නෙමෙයි. Print කරලා තියෙන rows වල හැම Services cell එකකම තියෙන්නේ එක value එකයි. අර S001 ළමයාට හැම event එකකටම වෙන වෙනම row තියෙනවා. මේකේ official උත්තරය 1NF. "Refreshments, Printing" වගේ cell එකක් තිබ්බා නම් table එක 0NF වෙනවා.
දැනටමත් 3NF වල තියෙන tables
2019 (New Syllabus) Paper II, B, Q5(a) එකේ Customer table එකට විතරයි Customer_NIC → City → Postal_Code කියලා transitive ඊතලයක් තියෙන්නේ. ඒ නිසා Customer තියෙන්නේ 2NF වල. Vehicle_Owner සහ Vehicle වලට partial හෝ transitive ඊතල කිසිවක් නෑ. ඒ නිසා ඒවා තියෙන්නේ 3NF වල. Official scheme එකට අනුව part (b) වල ඒ දෙකට "It cannot be normalized further from 3 NF" කියලා ලිව්වාම පිළිගන්නවා.
5. පියවර 4 ඊළඟ normal form එකට කඩන්න
ඊළඟ normal form එක කඩන හැම ඊතලයක්ම අලුත් table එකක් වෙනවා. ඊතලයේ වම් පැත්ත අලුත් table එකේ key එක වෙනවා, දකුණු පැත්ත ඒකේ අනිත් columns විදිහට තියෙනවා. Link එකක් විදිහට වම් පැත්ත පරණ table එකෙත් ඉතුරු වෙනවා.
මේ නීති ටික මතක තියාගන්න:
- ඊළඟ form එකෙන් තහනම් කරන ජාතිය විතරක් අයින් කරන්න. 1NF වලින් partial ඊතල එළියට දාන්න. 2NF වලින් transitive ඊතල එළියට දාන්න.
- Full dependencies මුල් key එකත් එක්කම තියාගන්න. 2024 paper එකේ Mark සහ 2026 paper එකේ JoiningDate එක composite key එකත් එක්කම ඉතුරු වෙනවා.
- හැම අලුත් table එකක්ම නම් කරලා ඒකේ key එක යටින් ඉරක් අඳින්න. 2025 official scheme එකේ primary keys ඔක්කොම underline කරනවට ලකුණක් දෙනවා.
- කඩපු විදිහ check කරන්න. Link columns හැර අනිත් හැම මුල් column එකක්ම තියෙන්නේ එක table එකක විතරයි. මේ link columns අලුත් tables වල keys වෙනවා.
2024 Paper II, B, Q9(b) එකට අපි හදපු උත්තරය මේකයි, official නෙමෙයි. (i) Result එක 1NF වල තියෙනවා, මොකද Student_Name රඳා පවතින්නේ Student_ID මත විතරයි. ඒක (Student_ID, Subject_ID) කියන key එකේ කොටසක් විතරයි. (ii) 2NF tables වෙන්නේ STUDENT(Student_ID, Student_Name), SUBJECT(Subject_ID, Subject_Name, Teacher_ID, Teacher_Name, Exam_Date) සහ RESULT(Student_ID, Subject_ID, Mark).
SUBJECT එකේ තාමත් Subject_ID → Teacher_ID → Teacher_Name කියලා transitive ඊතලයක් තියෙනවා. 2NF වලට ඒක හරි. 3NF උත්තරයක් වුණා නම් TEACHER(Teacher_ID, Teacher_Name) විදිහට තව table එකක් කඩනවා.
6. Paper II ප්රශ්න අටම මේ ක්රමයෙන් හදපු විදිහ
2019 ඉඳන් 2025 වෙනකම් හැම marking scheme එකකම උත්තරය මේ පියවර හතරෙන් එනවා. 2026 එකට සම්පූර්ණ උත්තරයක් එනවා. මේ හැම එකකම key එක, ඊතල, normal form එක, ඊළඟ tables සහ උත්තරේ ගත්ත source එක දාලා තියෙනවා.
- 2019 (New Syllabus) Paper II, B, Q5: Customer එකේ key එක Customer_NIC. City → Postal_Code කියන්නේ transitive ඊතලයක්, ඒ නිසා Customer තියෙන්නේ 2NF වල. 3NF tables වෙන්නේ Customer(Customer_NIC, Customer_Name, City) සහ Customer_City(City, Postal_Code). Official scheme එකෙන්.
- 2020 Paper II, B, Q9(b): key එක (NIC, MatchID). එක player කෙනෙක් එක match එකකදී එක medal එකක් ගන්න නිසා MedalType කියන්නේ full dependency එකක්. MedalType → Prize කියන්නේ transitive ඊතලයක්, ඒ නිසා table එක 2NF වෙනවා. 3NF tables වෙන්නේ Winner(NIC, MatchID, MedalType) සහ Medal(MedalType, Prize). Official scheme එකෙන්.
- 2021 (held 2022) Paper II, B, Q9(b): key එක CNo. ACode → AName, AMobile කියන්නේ transitive ඊතලයක්, ඒ නිසා Contracts තියෙන්නේ 2NF වල. 3NF tables වෙන්නේ Contracts(CNo, ACode, Client) සහ Agent(ACode, AName, AMobile). Official scheme එකෙන්.
- 2022 (held 2023) Paper II, B, Q9(b): key එක (ProjectId, EmployeeId). ProjectId → PName, Description කියන්නේ partial ඊතලයක්, ඒ නිසා Assign_Project තියෙන්නේ 1NF වල. Scheme එකට අනුව PName සහ Description දෙක key එකට partial විදිහට රඳා පවතින නිසා ProjectId එකත් එක්කම එළියට යන්න ඕනෙ. ඒ නිසා 2NF tables වෙන්නේ Project(ProjectId, PName, Description) සහ Assign_Project(ProjectId, EmployeeId). Scheme එකේ third-party copy එකක්; table නම් අපි දාපු ඒවා.
- 2023 (held 2024) Paper II, B, Q9(c): key එක (Theatre, Day, Time, Screen). Movie → Year කියන්නේ transitive ඊතලයක්, ඒ නිසා Show තියෙන්නේ 2NF වල. 3NF tables වෙන්නේ Show(Theatre, Day, Time, Screen, Movie) සහ Movie_Year(Movie, Year). Scheme එකේ third-party copy එකක්.
- 2024 Paper II, B, Q9(b): 1NF, මේක section 5 වල වගේ 2NF tables තුනකට කඩනවා. අපි හදපු උත්තරය.
- 2025 Paper II, B, Q9(b): key එක (Stu_ID, Event_ID). Stu_ID → Stu_Name, Phone සහ Event_ID → Event_Type, Event_Fee, Start_Date, End_Date කියන්නේ partial ඊතල, ඒ නිසා table එක තියෙන්නේ 1NF වල. 2NF tables වෙන්නේ STUDENT(Stu_ID, Stu_Name, Phone), EVENT(Event_ID, Event_Type, Event_Fee, Start_Date, End_Date) සහ STUDENT_EVENT(Stu_ID, Event_ID, Services). Official scheme එකෙන්.
- 2026 Paper II, B, Q8(b): (i) StudentID → StudentName සහ ClubID → ClubName කියන්නේ partial, ඒ වගේම ClubID → AdvisorID කියන්නේ තුන්වෙනි partial එකයි. (ii) ClubID → AdvisorID → AdvisorName කියන්නේ transitive එකක්. (iii) 3NF tables වෙන්නේ STUDENT(StudentID, StudentName), CLUB(ClubID, ClubName, AdvisorID), ADVISOR(AdvisorID, AdvisorName) සහ MEMBERSHIP(StudentID, ClubID, JoiningDate). 2026 ට තාම official scheme එකක් නැති නිසා මේක අපි හදපු උත්තරය.
2019, 2020, 2021 සහ 2023 වල උත්තරය 2NF වෙනවා, ඊළඟ table එක හැදෙන්නේ එක transitive ඊතලයකින්. 2022, 2024, 2025 සහ 2026 වල උත්තරය 1NF වෙනවා, ඊළඟ tables හැදෙන්නේ partial ඊතල වලින්. ළමයි, ඒ නිසා මේ විදි දෙකම එක වගේ පුහුණු වෙන්න.
තව හදලා බලන්න ප්රශ්න
මේ ප්රශ්න වලටත් අර පියවර හතර පාවිච්චි කරලා බලන්න. මේ post එකේ ඒවාට උත්තර නෑ.
- Normal form එක නම් කරන්න (Paper I): 2019 (New Syllabus) Paper I, Q15, 2021 (held 2022) Paper I, Q34, 2022 (held 2023) Paper I, Q32, 2023 (held 2024) Paper I, Q38.
- Dependency එකක් normal form එකට ගලපන්න (Paper I): 2020 Paper I, Q27, 2021 (held 2022) Paper I, Q35, 2022 (held 2023) Paper I, Q33, 2024 Paper I, Q34, 2026 Paper I, Q32 සහ Q33.
- Old-syllabus Paper II: 2018 Paper II, B, Q5(c), 2019 (Old Syllabus) Paper II, B, Q5(a) සහ (b).
