මේ post එකෙන් පැහැදිලි කරන්නේ Unit 5 operating system පාඩමෙන් Paper II වල අහන calculations ගැනයි. 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් හැම අලුත් නිර්දේශයේ Paper II එකකම මේවා තියෙනවා. මේවා හදන්න ඕනේ බෙදීම, 2 බල සහ එක table lookup එකක් විතරයි.
මේ post එකේ කොටස් හතරක් තියෙනවා:
- දෙකටම පදනම් අදහස: එක table එකකින් අංකයක් තැනක් බවට පත් කරන හැටි සහ සිංහල මාධ්යයේ වචන (section 1).
- Disk එකේ files: FAT chain එකක් දිගේ යන හැටි, blocks සහ wasted space ගණන් කරන හැටි සහ allocation method එකක් තෝරන හැටි (sections 2 ඉඳන් 4 වෙනකම්).
- Memory එක: address එකක් page සහ offset විදිහට කඩන හැටි සහ ඒක physical address එකකට translate කරන හැටි (sections 5 සහ 6).
- Practice: තනියම හදලා බලන්න පුළුවන් past paper ප්රශ්න වර්ගය අනුව වෙන් කරලා (section 7).
1. Calculations දෙකටම පදනම් වෙන එකම අදහස
මේ calculations දෙකම lookup එකක්. අංකයක් table එකකට දෙනවා, ඊටපස්සේ table එකෙන් අපිට තැනක් දෙනවා. file එකක් නම්, ඊළඟට disk එකේ තියෙන block එක FAT එකෙන් දෙනවා. process එකක් නම්, physical memory එකේ තියෙන frame එක page table එකෙන් දෙනවා.
Syllabus එකේ මේ දෙකම අහලා තියෙනවා. Level 5.2 වල "Storage allocation" යටතේ contiguous, linked සහ indexed allocation, ඒ වගේම file systems විදිහට "FAT etc" දීලා තියෙනවා (Syllabus 5.2, pages 15 and 16) (විෂය නිර්දේශය 5.2, පිටුව 15). Level 5.4 යටතේ ළමයින්ට "briefly explain paging and mapping" කරන්න කියලා තියෙනවා (Syllabus 5.4, page 17) (විෂය නිර්දේශය 5.4, පිටු 16 සහ 17).
Papers වල මේවා කොච්චර අහනවද
2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් තියෙන අලුත් නිර්දේශයේ papers අටේම මේ levels දෙකම එනවා. File management (5.2) වලින් MCQs 3 ක් සහ Paper II marks 27 ක් ඇවිත් තියෙනවා. Resource management (5.4) වලින් MCQs 5 ක් සහ Paper II marks 33 ක් ඇවිත් තියෙනවා. හැබැයි මේ හැම mark එකක්ම calculation එකක් නෙවෙයි, මොකද මේ levels වල disk formatting, swapping සහ device drivers ගැනත් අහනවා.
Paper II එක ඇතුළේ මේ ප්රශ්නය තියෙන තැන වෙනස් වෙනවා. 2019, 2020, 2025 සහ 2026 වල මේක තියෙන්නේ Part A, Q4 විදිහටයි, ඒ වගේම 2021 (held 2022) ඉඳන් 2024 වෙනකම් මේක තියෙන්නේ Part B, Q10 විදිහටයි.
සිංහල මාධ්යයේ papers වල එන වචන
සිංහල මාධ්යයේ papers වල සහ පොත්වල මේ වචන පාවිච්චි කරනවා. Papers වල දෙකම print කරන නිසා English වචනයත් එක්කම මේවා මතක තියාගන්න ළමයි.
- FAT: 2025 Paper II, A, Q4(c) වල "ගොනු විභජන වගුව", සහ 2026 Paper II, A, Q4(a) වල "ගොනු විබෙදුම් වගුව" විදිහට තියෙනවා.
- Block: 2020 ඉඳන් 2025 වෙනකම් "කාණ්ඩය", සහ 2024 Paper I, Q17 වලයි 2026 Paper II, A, Q4(a) වලයි "කට්ටිය" විදිහට තියෙනවා.
- Directory entry: "නාමාවලි තොරතුර" හෝ "නාමාවලි පිවිසුම".
- Page, frame, page table: "පිටුව", "රාමුව", "පිටු වගුව". සිංහල Teachers' Guide එකේ paging වලට "පිටුකරණය" කියලත් virtual memory වලට "අතථ්ය මතකය" කියලත් තියෙනවා (ගුරු අත්පොත 5.4, පිටු 152 සහ 153).
- Offset: 2020 Paper II, A, Q4(c) සහ 2022 (held 2023) Paper II, B, Q10(c) වල "නෙරුව" විදිහට තියෙනවා.
- Valid bit: 2024 සහ 2025 වල "වලංගුතාව", ඒ වගේම 2020 සහ 2022 (held 2023) වල "ඇත/නැත" විදිහට තියෙනවා.
2. FAT chain එකක් දිගේ යන හැටි
FAT chain එකක් කියවන්නේ එක පාරකට එක entry එක ගානේ. directory entry එකෙන් file එකේ මුල්ම block එක දෙනවා. ඒ block එකේ FAT entry එකෙන් ඊළඟ block එක දෙනවා. entry එක -1 වෙලා තියෙන block එකෙන් chain එක ඉවර වෙනවා.
Teachers' Guide එකේ linked allocation පෙන්වලා තියෙන්නේ හැම block එකක් ඇතුළෙම link එකක් තියෙන විදිහටයි, උදාහරණයක් විදිහට "MSDOS FAT file system" කියලත් දීලා තියෙනවා (Teachers' Guide 5.2, page 130) (ගුරු අත්පොත 5.2, පිටුව 141). හැබැයි ඇත්ත FAT එකක මේ links ඔක්කොම එක තැනක table එකක් විදිහට තියෙනවා, data blocks ඇතුළේ නෙවෙයි. papers වලත් අඳින්නේ ඒ විදිහට නිසා මේ table එක කියවන්න පුරුදු වෙන්න.
දීලා නැති start block එකක් හොයාගන්න හැටි
file එකක start block එක වෙන්නේ කිසිම FAT entry එකකින් point කරන්නේ නැති block එකයි. chain එකක තියෙන අනිත් හැම block එකකටම කලින් entry එකක් තියෙනවා. ඒ නිසා FAT එක ඇතුළේ තියෙන අංක ටික ලියාගන්න, ඒ list එකේ නැති block අංක තමයි start blocks වෙන්නේ.
2025 Paper II, A, Q4(c)(i) වල directory entries නැතුව 100 ඉඳන් 106 වෙනකම් entries දීලා තියෙනවා. ඒක ඇතුළේ තියෙන අගයන් වෙන්නේ 102, 103, -1, 105, 100, 106 සහ -1. මේ ඇතුළේ 101 සහ 104 blocks කොහේවත් නෑ, ඒ නිසා මේ files දෙක පටන් ගන්නේ 101 සහ 104 වලින්. official marking scheme එකේ පිළිවෙල කොහොම වුණත් 101 සහ 104 උත්තරේ විදිහට දීලා තියෙනවා. මේ chains වෙන්නේ 101, 103, 105, 106 සහ 104, 100, 102.
2026 Paper II, A, Q4(a)(i) වල File 1 සහ File 2 වල start blocks විදිහට 20 සහ 21 දීලා තියෙනවා. File 1 වෙන්නේ 20, 22. File 2 වෙන්නේ 21, 24, 25. ඉතුරු වෙලා තියෙන blocks වෙන්නේ 23, 26, 27 සහ 28, හැබැයි කිසිම එකකින් 23 ට point කරන්නේ නෑ. ඒ නිසා File 3 වෙන්නේ 23, 28, 26, 27. 2026 වලට තවම official scheme එකක් නැති නිසා මේක අපිම හදපු උත්තරයක්.
File එකකට block එකක් එකතු කරන හැටි
file එකක් එක block එකකින් ලොකු වෙනකොට, entries දෙකක් වෙනස් වෙනවා. පරණ අන්තිම block එකේ තියෙන -1 අයින් වෙලා ඒකට අලුත් block අංකය වැටෙනවා. අලුත් block එකට -1 වැටෙනවා.
2020 Paper II, A, Q4(b) වල, maximum.py වලින් 301, 300, 303, 304 පාවිච්චි කරනවා, ඒ කියන්නේ 4 KB blocks හතරක්. 20 KB වලට යන්න, ඒකට පස්වෙනි block එකක් ඕනේ. official scheme එකේ කියන්නේ entry 304 වෙනුවට 302 (නැත්නම් වෙන free block එකක්) වැටෙනවා, ඊටපස්සේ entry 302 එක -1 වලට වෙනස් වෙනවා කියලයි. 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(f)(iii) වලත් අහන්නේ මේ step එකමයි: test.py තියෙන්නේ 218 සහ 220 වල, අලුත් block එක 219. ඉතින් entry 220 එකට 219 වැටෙනවා, ඊටපස්සේ entry 219 එකට -1 වැටෙනවා. මේක අපිම හදපු උත්තරයක්.
3. Blocks සහ wasted space ගණන් කරන හැටි
file එකක් හැමතිස්සෙම ගන්නේ සම්පූර්ණ blocks. ඒ නිසා blocks ගාන හොයන්න file size එක block size එකෙන් බෙදලා ඊළඟ අගයට round up කරන්න ඕනේ. පාවිච්චි වෙන disk space එක හොයන්නේ ඒ blocks ගාන block size එකෙන් ගුණ කරලයි. අන්තිම block එකේ ඉතුරු වෙන හිස් ඉඩට internal fragmentation කියලා කියනවා.
past paper ප්රශ්න වලට steps ටික මෙහෙමයි:
- 2024 Paper I, Q17 වල තියෙන්නේ 512-byte blocks සහ 1959-byte file එකක්. 1959 බෙදීම 512 කියන්නේ 3.8 යි, ඒ නිසා file එකට blocks 4 ක් ඕනේ, ඒ කියන්නේ 2048 bytes. wasted space එක වෙන්නේ 2048 න් 1959 ක් අඩු කළාම එන 89 bytes, ඒ කියන්නේ option (1). මේ key එක third-party scheme copy එකකින්.
- 2021 (held 2022) Paper I, Q12 වල 4 KB blocks තියෙනවා. myprog.py එකේ 103, 100, 101 යනවා, ඒ කියන්නේ ඒක පටන් ගන්නේ 103 න් සහ ඒකට blocks 3 ක් ඕනේ, ඒක 12 KB වෙනවා. ඒක option (4), official key එකේ තියෙන විදිහ.
- 2022 (held 2023) Paper I, Q14 වලත් 4 KB blocks තියෙනවා. average.py එකේ 203, 201, 200, 202 යනවා, ඒ කියන්නේ ඒක පටන් ගන්නේ 203 න් සහ ඒකට 16 KB ඕනේ. ඒක option (4), මේ key එකත් third-party copy එකකින්.
- 2026 Paper II, A, Q4(a)(ii) වලින් අහන්නේ 4 KB blocks එක්ක File 1 සහ File 3 වල space එක ගැනයි. File 1 එකට blocks 2 යි File 3 එකට blocks 4 යි තියෙනවා. ඒ නිසා blocks 6 කට 6 ගුණකිරීම 4 KB ඕනේ, ඒ කියන්නේ 24 KB. මේක අපිම හදපු උත්තරයක්.
පොඩි blocks ද ලොකු blocks ද
block size එක කියන්නේ trade-off එකක්. 2025 Paper II, A, Q4(c)(ii) ප්රශ්නයෙන් මේ දෙකේම තියෙන එක අවාසියක් බැගින් අහනවා. official scheme එකේ මේ උත්තර වගේම තවත් දේවල් හරි කියලා බාරගන්නවා:
- Small blocks: FAT එකට entries ගොඩක් ඕන වෙනවා වගේම ඒක ලොකු වෙනවා, ඒ වගේම එක file එකක් blocks ගොඩක පැතිරෙන නිසා ඒක කියවන්න seeks ගොඩක් ඕන වෙනවා.
- Large blocks: පොඩි file එකක් වුණත් සම්පූර්ණ block එකක්ම ගන්න නිසා, internal fragmentation එකෙන් space එක ගොඩක් නැති වෙනවා.
4. Allocation method එකක් තෝරන හැටි
හැම method එකකම directory entry එකේ තියාගන්නේ වෙනස් දෙයක්, අන්න ඒ දේ මත තමයි ඒකේ වාසි තීරණය වෙන්නේ. Teachers' Guide එකේ මේ methods තුන දීලා තියෙනවා (Teachers' Guide 5.2, pages 129 to 131) (ගුරු අත්පොත 5.2, පිටු 140 සහ 141).
- Contiguous allocation වල start block එකයි length එකයි තියාගන්නවා. එක ළඟ තියෙන blocks වල තියෙන file එකක් ඉක්මනින් කියවන්න පුළුවන් වුණත්, ඊළඟ block එක වෙන වැඩකට අරගෙන නම් ඒ file එක ලොකු කරන්න බෑ. files අතර තියෙන free gaps නිසා external fragmentation එනවා (2024 Paper II, B, Q10(e)(ii)).
- Linked allocation වල තියාගන්නේ start block එක විතරයි. file එකක් ලේසියෙන්ම ලොකු වෙනවා, හැබැයි block k වලට යන්න ඊට කලින් තියෙන හැම link එකක්ම දිගේ යන්න ඕනේ.
- Indexed allocation වල තියාගන්නේ index block එක, ඒකේ file එකේ හැම block අංකයක්ම list කරලා තියෙනවා (2024 Paper II, B, Q10(e)(i)). ඕනෑම block එකක් එක පියවරකින් හොයාගන්න පුළුවන්, ඒ වගේම index එකට එක අංකයක් දාලා file එක ලොකු කරන්නත් පුළුවන්.
වැඩේට ගැලපෙන method එක තෝරන හැටි
ප්රශ්නයේ වැඩක් දෙනවා, ඒ වැඩෙන් එක වාසියකට point කරනවා. 2026 Paper II, A, Q4(a)(iii) වල කියන්නේ කාලයත් එක්ක ලොකු වෙන සහ ඕනෑම තැනකට ඉක්මනින් යන්න ඕන වෙන large video files ගැනයි. Linked allocation ලේසියෙන්ම ලොකු වුණත් මුල ඉඳන් chain එක දිගේ යන්න ඕනේ. Indexed allocation ලේසියෙන්ම ලොකු වෙනවා වගේම index එක හරහා ඕනෑම block එකකට පනින්නත් පුළුවන්. ඒ නිසා උත්තරය වෙන්නේ indexed allocation. මේක අපිම හදපු උත්තරයක්.
2019 (New Syllabus) Paper II, A, Q4(b)(iii) වල අහන්නේ contiguous allocation එකක් CD-ROM එකකට ගැලපෙන්නේ ඇයි කියලයි. CD-ROM එකක් ලියන්නේ එක පාරයි කියවන්නේ ගොඩ පාරක් නිසා ඒකේ files කවදාවත් ලොකු වෙන්නේ නෑ. එතනදී contiguous allocation එකේ දුර්වලතාවය ප්රශ්නයක් වෙන්නේ නෑ, ඒ වගේම ඒකේ තියෙන fast reads එහෙමම තියෙනවා.
Guides දෙකේම "Indexed Allocation" යටතේ linked allocation වලට අදාල දේවල් දාලා තියෙනවා, උදාහරණයක් විදිහට "File ends at nil pointer" වගේ දේවල් (Teachers' Guide 5.2, page 131) (ගුරු අත්පොත 5.2, පිටුව 141). ඒ වැරැද්ද සහ ඒකේ හරි විදිහ OS පාඩමේ ඉගෙනගන්න පිළිවෙල ගැන post එකේ තියෙනවා. සිංහල Guide එකේ මේ methods තුනට "යාබද විභජනය", "සබැඳි විභජනය" සහ "සූචක/අනුක්රමික විභජනය" කියලා තියෙනවා. 2026 Paper II, A, Q4(a)(iii) වල පාවිච්චි කරන්නේ වෙන වචන ටිකක්, ඒ කියන්නේ linked වලට "සම්බන්ධිත වෙන්කිරීම" සහ indexed වලට "දර්ශක වෙන්කිරීම" විදිහටයි.
5. Address එකක් page සහ offset වලට කඩන හැටි
හැම paging අංකයක්ම එන්නේ sizes තුනකින්, ඒ හැම එකක්ම 2 බලයක් විදිහට ලියනවා. page size එකෙන් offset bits දෙනවා. virtual address එකේ ඉතුරු ටික තමයි page number එක වෙන්නේ. physical memory size එකෙන් offset bits අඩු කළාම frame number bits එනවා.
හැම ප්රශ්නෙකටම මේ පේළි හතර පාවිච්චි කරන්න:
- Offset bits = page size එකේ තියෙන 2 බලය. 4 KB කියන්නේ 2^12, ඒ නිසා 12 bits.
- Page number bits = virtual address bits වලින් offset bits අඩු කරන්න.
- Frames = physical memory size එක page size එකෙන් බෙදන්න. Frame number bits = physical size එකේ තියෙන 2 බලයෙන් offset bits අඩු කරන්න.
- Virtual address space = 2 බලය virtual address bits ගාන, bytes වලින්.
Teachers' Guide එකේ physical memory එක "fixed-sized blocks called frames" විදිහටත් logical memory එක "blocks of same size called pages" විදිහටත් කඩලා තියෙනවා (Teachers' Guide 5.4, page 141). සිංහල Guide එකේ කියන්නේ page size සහ frame size සමාන වෙන්න ඕනේ කියලයි (ගුරු අත්පොත 5.4, පිටුව 153). ඒ වගේම සිංහල Guide එක පටන් ගන්නේ secondary storage එකේ data තියාගන්න සහ කියවන්න පාවිච්චි කරන ඒකකයට page එකක් කියලා කියලයි (ගුරු අත්පොත 5.4, පිටුව 152). exam එකේදී මේ වචන දෙක පටලවගන්න එපා. block එකක් කියන්නේ disk එකේ තියෙන file එකක ඒකකය (section 2). page එකක් කියන්නේ process එකක virtual memory එකේ ඒකකය.
Past paper ප්රශ්න වල අංක ටික
- 2020 Paper II, A, Q4(c)(i): 16-bit addresses සහ 4 KB pages. page number එකට 16 න් 12 ක් අඩු කළාම එන 4 bits ඕන වෙනවා. ඒක තමයි official උත්තරය.
- 2024 Paper II, B, Q10(d)(i): physical memory එක 32 KB සහ 4 KB pages. 32 බෙදීම 4 න් 8 frames එනවා.
- 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(e)(i) සහ (ii): 32-bit addresses, 1 GB (2^30) memory එකක් සහ 4 KB pages. එතකොට 2^30 බෙදීම 2^12, ඒ කියන්නේ 2^18 frames තියෙනවා. හැම page table entry එකකම 18-bit frame number එකයි තවත් 4 bits තියෙනවා, ඒ නිසා 22 bits. process එකකට 2^20 pages තියෙනවා, ඒ නිසා table එක 2^20 x 22 bits වෙනවා, එතකොට p = 20, q = 22.
- 2026 Paper II, A, Q4(c)(i) සහ (ii): 48-bit addresses, 8 GB (2^33) memory එකක් සහ 4 KB pages. virtual address space එක 2^48 bytes වෙනවා. frame number එකට 33 න් 12 ක් අඩු කළාම එන 21 bits ඕන වෙනවා.
2023 (held 2024), 2024 සහ 2026 වල උත්තර අපිම හදපු උත්තර වෙනවා.
6. Virtual address එකක් translate කරන හැටි
Translation එකේදී වෙනස් වෙන්නේ address එකේ page කෑල්ල විතරයි. page number එක page table එකට ගිහින් frame number එකක් විදිහට එළියට එනවා. offset එක කිසිම වෙනසක් නැතුව එහෙමම copy වෙනවා. Teachers' Guide එකේ රූපයෙත් පෙන්වන්නේ මේකමයි: virtual address (2, 4) එක physical address (0, 4) වෙනවා, මොකද page table එකේ row 2 වල frame 0 තියෙන නිසා (Teachers' Guide 5.4, page 141) (ගුරු අත්පොත 5.4, පිටුව 153).
Binary වලින්
page number bits වලින් පස්සේ address එක කඩන්න. ඒ page එක table එකෙන් බලන්න. ඒ offset bits ටිකටම ඉස්සරහින් frame bits ටික ලියන්න.
- 2025 Paper II, A, Q4(b)(ii): 16-bit addresses සහ 4 KB pages, ඒ නිසා මුල් 4 bits තමයි page එක වෙන්නේ. P1 වලින් 0001 0001 0001 0001 අහනවා, ඒ කියන්නේ page 1. P1 එකේ Row 1 වල frame 1001 තියෙනවා. ඒ නිසා physical address එක වෙන්නේ 1001 0001 0001 0001. ඒක තමයි official උත්තරය.
- 2024 Paper II, B, Q10(d)(ii): 0010 0000 0000 0100 කියන්නේ page 2. Row 2 වල frame 110 තියෙනවා. Physical memory එක 32 KB, ඒ කියන්නේ 2^15, ඒ නිසා address එකට 15 bits තියෙනවා: 110 0000 0000 0100.
- 2022 (held 2023) Paper II, B, Q10(c): 0001 0000 0000 0011 කියන්නේ page 1, ඒකේ valid bit එක 1 සහ frame එක 101. ඒ නිසා page එක memory එකේ තියෙනවා, ඊටපස්සේ address එක 101 0000 0000 0011 වෙනවා.
- 2020 Paper II, A, Q4(c)(ii): 0011 0000 0000 0010 කියන්නේ page 3, ඒකේ offset එක 0000 0000 0010. Row 3 වල frame 110 තියෙනවා. ඒ නිසා address එක 110 0000 0000 0010 වෙනවා, මේක තමයි official උත්තරය.
2024 සහ 2022 (held 2023) වල උත්තර අපිම හදපු උත්තර වෙනවා.
Decimal වලින්
address එක page size එකෙන් බෙදන්න. ඒකේ පූර්ණ සංඛ්යා කොටස තමයි page එක, ඒ වගේම ඉතුරු වෙන ගාන තමයි offset එක. ඊටපස්සේ physical address එක හොයන්න frame එක page size එකෙන් ගුණ කරලා offset එක එකතු කරන්න.
- 2019 (New Syllabus) Paper II, A, Q4(c)(i): 4 KB pages, address එක 8200. 8200 = 2 x 4096 + 8, ඒ නිසා page 2 සහ offset 8. Row 2 වල frame 010 තියෙනවා, ඒ කියන්නේ 2. ඒ නිසා physical address එක වෙන්නේ 2 x 4096 + 8 = 8200, මේක official උත්තරය.
- 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(e)(iii): 4097 = 1 x 4096 + 1, ඒ නිසා page 1 සහ offset 1. මේක frame 2 වලට map වෙනවා, ඒ නිසා address එක වෙන්නේ 2 x 4096 + 1 = 8193.
- 2026 Paper II, A, Q4(c)(iii): 8193 = 2 x 4096 + 1, ඒ නිසා page 2 සහ offset 1. මේක frame 2 වලට map වෙනවා, ඒ නිසා address එක වෙන්නේ 2 x 4096 + 1 = 8193.
2019 සහ 2026 වලදී, උත්තරය ප්රශ්නයේ තියෙන address එකටම සමාන වෙනවා, මොකද page එක තියෙන්නේ ඒ අංකයම තියෙන frame එකේ නිසා. ලේසි වැඩි වගේ පෙනුණා කියලා හරි උත්තරයක් වෙනස් කරන්න එපා ළමයි. 2023 (held 2024) සහ 2026 වල උත්තර අපිම හදපු උත්තර වෙනවා.
Valid bit එක 0 වීම
valid bit එක 0 කියන්නේ page එක physical memory එකේ නෑ කියන එකයි. ඒකට access කරන්න ගියාම page fault එකක් එනවා, ඊටපස්සේ OS එක disk එකෙන් ඒ page එක ගේන්න ඕනේ. 2025 Paper II, A, Q4(b)(iii) වලින් අහන්නේ මේක ඕන වෙන P0 වල එක virtual address එකක් ගැනයි. P0 වල Rows 3 සහ 4 වල valid bit එක 0. ඒ නිසා 0011 හරි 0100 වලින් පටන් ගන්න ඕනෑම address එකක් හරි. official scheme එකේ මේවා විතරක් බාරගන්නවා. valid bit 0 තියෙන row එකක frame column එකේ ඇත්ත frame එකක් නෑ, ඒ නිසා කවදාවත් ඒකෙන් address එකක් හදන්න එපා.
2020 Paper II, A, Q4(c)(iii) වල එක page fault එකක් දිගේ යනවා. Page 1 memory එකේ තිබුණේ නෑ. OS එක page 6 වල තිබුණු frame 111 අරගෙන ඒක page 1 ට දුන්නා. ඒ නිසා 0001 0000 0000 0000 එක දැන් 111 0000 0000 0000 ට map වෙනවා, මේක තමයි official උත්තරය.
Teachers' Guides ගැන notes දෙකක්
Guides දෙකේම මුලින්ම MMU එක පැහැදිලි කරන්නේ base register එකක් එක්කයි: "if the base register value is 10000", address 100 එක 10100 වෙනවා කියලා තියෙනවා (Teachers' Guide 5.4, page 141) (ගුරු අත්පොත 5.4, පිටුව 152). ඒක relocation කියන පරණ scheme එකක්. Paging ප්රශ්න වල කවදාවත් base value එකක් එකතු කරන්නේ නෑ. ඒවායේ පාවිච්චි කරන්නේ කලින් කතා කරපු විදිහට page table එකයි.
සිංහල Guide එකේ රූපය වචනයෙන් පැහැදිලි කරනවා. page table එකේ Row 0 වල 1 තියෙනවා, ඒකේ කියන්නේ page 0 map වෙන්නේ "පළමු වන රාමුව" වලට කියලයි (ගුරු අත්පොත 5.4, පිටුව 154). papers වල කියන විදිහට frames අංක කරන්නේ 0 ඉඳන්. ඒ නිසා frame 1 කියන්නේ දෙවෙනි frame එක, රූපයේ වුණත් A, B, C, D තියෙන්නේ දෙවෙනි frame එකේ.
7. Practice කරන්න past paper ප්රශ්න
ඒ ඒ section එකේ තියෙන steps වලින් හැම ප්රශ්නයක්ම හදන්න බලන්න, ඊටපස්සේ එතන තියෙන උත්තරය check කරන්න. මේ post එකේ උත්තරයක් දීලා නැති ප්රශ්න තියෙන්නේ ළමයින්ට තනියම practice කරන්නයි.
- FAT chain එක යන්න (section 2): 2020 Paper II, A, Q4(b), 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(f)(i) සහ (iii), 2025 Paper II, A, Q4(c)(i), 2026 Paper II, A, Q4(a)(i).
- Blocks සහ ඉඩ ගණන (section 3): 2021 (held 2022) Paper I, Q12, 2022 (held 2023) Paper I, Q14, 2024 Paper I, Q17, 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(f)(ii), 2025 Paper II, A, Q4(c)(ii), 2026 Paper II, A, Q4(a)(ii).
- Allocation ක්රමය තෝරන්න (section 4): 2019 (New Syllabus) Paper II, A, Q4(b), 2021 (held 2022) Paper II, B, Q10(c)(iii), 2022 (held 2023) Paper II, B, Q10(e), 2024 Paper II, B, Q10(e), 2026 Paper II, A, Q4(a)(iii).
- Frames සහ bits ගණන (section 5): 2020 Paper II, A, Q4(c)(i), 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(e)(i) සහ (ii), 2024 Paper II, B, Q10(d)(i), 2026 Paper II, A, Q4(c)(i) සහ (ii).
- Address translate කරන්න (section 6): 2019 (New Syllabus) Paper II, A, Q4(c)(i), 2020 Paper II, A, Q4(c)(ii), 2022 (held 2023) Paper II, B, Q10(c), 2023 (held 2024) Paper II, B, Q10(e)(iii), 2024 Paper II, B, Q10(d)(ii), 2025 Paper II, A, Q4(b)(ii), 2026 Paper II, A, Q4(c)(iii).
- Valid bit 0 (section 6): 2019 (New Syllabus) Paper II, A, Q4(c)(iii), 2020 Paper II, A, Q4(c)(iii), 2022 (held 2023) Paper II, B, Q10(d), 2024 Paper II, B, Q10(d)(iii) සහ (iv), 2025 Paper II, A, Q4(b)(iii).
පරණ නිර්දේශයේ papers වලත් මේ calculations ම අහලා තියෙනවා. තවත් practice කරන්න මේවා හදලා බලන්න.
- 2011 Paper II, A, Q2(b): address එකෙන් page bits හොයන්න.
- 2012 Paper II, B, Q3(a): 16-bit addresses වල address space එක සහ page number bits හොයන්න.
- 2018 Paper II, A, Q4(d): frames සහ page table එක ගැන.
