අන්තර්ගතයට යන්න
mcqdinethlive

URL එකේ ඉඳන් signal එක වෙනකම් data communication සහ networking පාඩම

A/L ICT papers වල networking පාඩම (Unit 6) අහන විදිහ, එක website visit එකක් DNS, TCP, IP, frames සහ signals වලට කඩන හැටි, waves පාඩමට එන්නේ ඇයි, web, IoT සහ අනිත් පාඩම් එක්ක එකතු වෙන හැටි, සහ ඒක ඉගෙනගන්න දෛනික scenarios.

ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්න

ළමයි, අපි මේ post එකෙන් කතා කරන්නේ A/L ICT data communication සහ networking පාඩම ගැනයි. ඒක තේරුම් ගන්න අපි දවස ගානේ කරන දෙයක් පාවිච්චි කරමු. ඒ තමයි website එකක් open කරන එක. Unit 6 පේන තරම් අමාරු නෑ. ගොඩක් වෙලාවට මේකෙන් අහන්නේ ළමයි ගෙදරදී හම්බවෙන පාවිච්චි කරන පොඩි ප්‍රායෝගික දේවල්. ඒ හැම එකක් පිටිපස්සෙම එක theory අදහසක් තියෙනවා. Papers වලින් බලන්නේ ළමයි ඒ අදහස දන්නවද කියන එකයි.

මේ post එක කොටස් හතරකට බෙදෙනවා:

  • Papers වල අහන විදිහ: ලකුණු බෙදෙන විදිහ සහ MCQs වලින් අහන පොඩි දේවල් (section 1).
  • Website එකකට යනකොට: DNS පියවර, request එකට යටින් තියෙන layers, සහ යටම තියෙන signal එක වෙනකම් (sections 2 ඉඳන් 4 වෙනකම්).
  • පාඩම් එකතු වෙන තැන්: මේක web development, IoT, number systems සහ security එක්ක එකතු වෙන හැටි (section 5).
  • පාඩම් කරන විදිහ: දෛනික දේවල් layers වලට කඩන හැටි සහ past papers (sections 6 සහ 7).

1. Papers වලින් Unit 6 ගැන අහන විදිහ

Unit 6 වලින් අලුත් syllabus එකේ 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් හැම paper එකකම ප්‍රශ්න තියෙනවා. ඒ papers අටේ මේ පාඩමේ තියෙන levels 12 න් MCQs 58 කුයි Paper II ලකුණු 133 කුයි විතර ඇවිත් තියෙනවා. 2023 (held 2024) Paper II ලකුණු අපි හිතලා ගත්තුවා මොකද ඒ paper එකට marking scheme එකක් නෑ.

ලකුණු තියෙන තැන්

Paper I එකේ Unit 6 MCQs එක දිගට ගොඩක් එනවා. 2026 දී ඒක Q12 ඉඳන් Q18 වෙනකම් ප්‍රශ්න හතක්. ඒ media, subnetting, switches, TCP, DNS, encryption සහ NAT වලින් එක ගානේ. 2025 දී ඒක Q15 ඉඳන් Q21 වෙනකම්, 2024 දී ඒක Q18 ඉඳන් Q23 වෙනකම්. Paper II එකේ Part B වල network ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. Interconnecting networks (6.7) වලින් Paper II ලකුණු 61 ක් එනවා, ඒකෙන් ගොඩක්ම subnetting වලට. Signal levels (6.1, 6.2, 6.3, 6.4) වලින් MCQs එනවා හැබැයි Paper II ලකුණු නෑ වගේ.

එක theory අදහසක් තියෙන පොඩි ප්‍රායෝගික දේවල්

MCQs වලින් අහන්නේ ළමයි දවස ගානේ පාවිච්චි කරන දේවල්. ඒ හැම එකකටම උත්තර දෙන්න syllabus එකේ එක අදහසක් ඕනේ වෙනවා:

  • 2026 P-I Q12 අහන්නේ electromagnetic interference වලින් ගොඩක්ම බලපෑමක් වෙන්නේ මොන medium එකටද කියලා. අදහස: copper වල යන signal එකක් කියන්නේ විදුලි ධාරාවක්, ඒ වගේම UTP වලට shield එකක් නෑ. අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: UTP.
  • 2025 P-I Q16 අහන්නේ attenuation කියන්නේ මොකක්ද කියලා. අදහස: දුර යද්දී signal එකේ strength එක අඩු වෙනවා. Official key එක වෙන්නේ option 3, යද්දී signal එක දුර්වල වෙනවා කියන එක (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටුව 31).
  • 2026 P-I Q14 අහන්නේ ඉස්කෝලේ lab එකක තියෙන LAN එකක switch එකක් data යවන්නේ මොන form එකෙන්ද කියලා. අදහස: switch එකක් කියවන්නේ MAC addresses, ඒ වගේම MAC addresses තියෙන්නේ frames වල. අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: frames.
  • 2026 P-I Q18 අහන්නේ NAT ඕනේ වෙන්නේ කොයි වෙලාවටද කියලා. අදහස: private IP addresses Internet එකේ වැඩ කරන්නේ නෑ. අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: LAN එක private IP addresses පාවිච්චි කරනවා නම් විතරයි.

ඉතින් මෙතන අමාරු දේ කරුණු නෙවෙයි. අමාරු දේ තමයි මේ දෛනික අත්දැකීම් පිටිපස්සේ තියෙන අදහස හරියට අඳුරගන්න එක. Sections 2 ඉඳන් 4 වෙනකම් පෙන්නන්නේ request එකක් යද්දී මේ අදහස් හම්බවෙන පිළිවෙලයි.

2. URL එකක් type කළාම වෙන දේ

Browser එක page එක ඉල්ලන්න කලින්, domain name එක IP address එකක් බවට හරවගන්න ඕනේ. ඒක කරන්නේ Domain Name System (DNS) එකෙන් (6.9). 2026 P-I Q16 එකේ events පහක් මාරු කරලා දීලා හරි පිළිවෙල අහනවා.

පියවර පහ පිළිවෙලට

අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: පිළිවෙල වෙන්නේ D, A, E, C, B, ඒ කියන්නේ option 4.

  1. D: browser එකෙන් URL එකේ තියෙන domain name එක user ගේ computer එකේ තියෙන DNS client එකට දෙනවා.
  2. A: DNS client එකෙන් ඒ නම හොයන්න DNS server එකකට query එකක් යවනවා.
  3. E: DNS server එකෙන් ඒකට ගැලපෙන IP address එක ආපහු DNS client එකට යවනවා.
  4. C: DNS client එකෙන් ඒ IP address එක browser එකට දෙනවා.
  5. B: browser එකෙන් ඒ IP address එකේ තියෙන web server එකට page request එකක් (HTTP GET එකක්) යවනවා.

මේ පිළිවෙල හරිද කියලා check කරගන්න ක්‍රම දෙකක් තියෙනවා. B එන්නේ අන්තිමට, මොකද ඒකෙම තියෙනවා "using the IP address received" කියලා. E එන්නේ C වලට කලින්, මොකද client එකට හම්බවුණේ නැති address එකක් browser එකට දෙන්න බෑ.

2026 සිංහල paper එකේ DNS client එකට "DNS සේවායෝජකයා" කියලත් DNS server එකට "DNS සේවාදායකයා" කියලත් කියනවා. සිංහල Teachers' Guide එකෙත් "සේවායෝජක-සේවාදායක ආකෘතිය" කියලා ඒ වචන දෙකම පාවිච්චි කරනවා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 179), හැබැයි පස්සේ client එකට "සේවාලාභී" කියලත් කියනවා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 183). ඒ වචන දෙකෙන්ම කියන්නේ client එකටයි.

URL එකක කොටස් සහ name hierarchy එක

URL එකකට protocol එකක්, host name එකක්, directory path එකක් සහ file name එකක් තියෙනවා. DNS එකට යන්නේ domain name එක විතරයි. Domain name එක දකුණු පැත්තේ ඉඳන් කියවන්න: .lk කියන්නේ top-level domain එක, sch කියන්නේ second level එක, ඒ වගේම vidula කියන්නේ ඉස්කෝලේ නම. සිංහල Teachers' Guide එකේ මේ කොටස් පෙන්නන්නේ http://www.vidula.sch.lk/... එක්කයි (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 180). English Guide එකේ URL එකක කොටස් පෙන්නලා නෑ.

DNS කියන්නේ hierarchical සහ distributed දෙයක්. Root servers වලින් top-level domain servers පෙන්නනවා, ඒවයින් අදාළ domain එකේ servers පෙන්නනවා, ඒ වගේම ISP එකෙන් user ට ළඟින් තියෙන local DNS server එකක් run කරනවා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 181). හැම domain එකකින්ම ඒක යටතේ තියෙන නම් පාලනය කරන නිසා, එක server එකක හැම නමක්ම තියෙන්නේ නෑ (Syllabus 6.9, page 23) (විෂය නිර්දේශය 6.9, පිටුව 22). 2024 P-II B Q6(d)(i) වලින් අහන්නේ http://www.gmail.com type කළාම DNS වලින් කරන්නේ මොකක්ද කියලා, ඒ වගේම 2024 P-II B Q6(d)(ii) වලින් අහන්නේ "hierarchical සහ distributed" කියන එකේ තේරුම.

DNS ගැන පොත් වල වැරදි

මේ තැනදී Teachers' Guides දෙකම නිවැරදි කරගන්න ඕනේ:

  • English Guide එකේ තියෙනවා DNS වලින් "provides directory lookup service for given urls" කියලත් "The HTTP protocol uses the services of DNS" කියලත් (Teachers' Guide 6.9, page 160). DNS වලින් බලන්නේ domain name එක මිසක් සම්පූර්ණ URL එක නෙවෙයි. ඒ වගේම browser එක මුලින්ම අහන්නේ DNS එකෙන්; HTTP පටන් ගන්නේ IP address එක ආවට පස්සේ විතරයි.
  • සිංහල Guide එකේ "Domain Name Server (DNS)" කියලා තියෙනවා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 181). DNS කියන්නේ Domain Name System එකටයි, ඒක ඒකෙම තියෙන "වසම් නාම පද්ධතිය" කියන සිංහල heading එකෙන් පැහැදිලි වෙනවා. DNS server එකක් කියන්නේ ඒ system එක ඇතුළේ තියෙන එක server එකක් විතරයි.
  • සිංහල Guide එකේ තියෙන hierarchy රූපසටහනේ root level එකට "Complete URL List" කියලා තියෙනවා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 181). ඊළඟ පිටුවේ තියෙනවා root servers වලින් පාලනය කරන්නේ top-level domains විතරයි කියලා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 182). මේකෙන් දෙවෙනි කතාව තමයි හරි: root servers වල හැම URL එකක්ම නෑ.

සිංහල Guide එකේ lookup පියවර පහත් රූපසටහනක් එක්ක දීලා තියෙනවා, ඒ වගේම කියනවා DNS queries යන්නේ UDP හරහා වුණාට අන්තිමට page request එක යන්නේ TCP හරහා කියලා (ගුරු අත්පොත 6.9, පිටුව 183). English Guide එකේ මේ පියවර නෑ.

3. Page request එකක් යටින් තියෙන layers

මේ ගමනේ හැම පියවරක්ම TCP/IP model එකේ එක layer එකක වැඩක් වෙනවා (6.10). පල්ලෙහාට යද්දී, හැම layer එකකින්ම data වටේට ඒකේ header එක ඔතනවා. Server එකේදී උඩට එද්දී, හැම layer එකකින්ම ඒකේ header එක අයින් කරනවා. Syllabus එකේ මේ data units වලට packet, frame සහ bit කියලා කියනවා (Syllabus 6.10, page 24) (විෂය නිර්දේශය 6.10, පිටුව 22).

Layers හතර සහ signal එක

  • Application (6.9): HTTP වලින් page එක ඉල්ලනවා ඒ වගේම DNS වලින් address එක හොයාගන්නවා. Data unit එක වෙන්නේ message එක.
  • Transport (6.8): TCP වලින් page එක අරන් යනවා, ඒ වගේම UDP වලින් පොඩි DNS query එක අරන් යනවා. එක IP address එකක් ඇතුළේ programs ගොඩක් දුවන නිසා port number එකකින් දෙපැත්තෙම තියෙන process එක අඳුරගන්නවා (Syllabus 6.8, page 23) (විෂය නිර්දේශය 6.8, පිටුව 21). සිංහල syllabus එකේ ports වලට "කෙවෙනි" කියලා කියනවා.
  • Internet (6.7): IP addresses වලින් hosts අඳුරගන්නවා, ඒ වගේම routers වලින් හැම packet එකකටම පාරක් තෝරනවා. මේක best effort delivery එකක් නිසා, packet එකක් නැතිවෙන්න පුළුවන්.
  • Host to network (6.5, 6.6): MAC addresses වලින් එක LAN එකක තියෙන network interfaces අඳුරගන්නවා, ඒ වගේම switch එකකින් හැම frame එකක්ම අදාළ port එකට යවනවා.
  • Physical signal (6.1, 6.2, 6.3): bits යන්නේ voltage එකක්, ආලෝකයක් නැත්නම් radio waves විදිහටයි. Section 4 වලින් මේ level එක පැහැදිලි කරනවා.

TCP ද UDP ද

TCP වලින් හරියටම වගේම හරි පිළිවෙලටම delivery එකක් දෙනවා, ඒ නිසා page එකක් හරි file එකක් හරි සම්පූර්ණයෙන්ම ලැබෙනවා. UDP මේ checks නැතුව යවන නිසා, පොඩි queries යවන්න ඒක වේගවත්. 2026 P-I Q15 වලින් අහන්නේ FTP වලින් TCP පාවිච්චි කරන්නේ ඇයි කියලා. අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: TCP වලින් reliable delivery එකක් වගේම හරි පිළිවෙල දෙනවා (A සහ B), හැබැයි TCP වලින් data encrypt කරන්නේ නෑ (C වැරදියි). 2024 marking scheme copy එකේ 2024 P-I Q23 ට B සහ C දෙකම පිළිගන්නවා, ඒ වගේම option 5 එකත් පිළිගන්නවා; ඒ copy එක අතින් අත යන එකක් මිසක්, official එකක් නෙවෙයි.

Layers ගැන පොත් වල වැරදි

  • Guides දෙකේම TCP වලට "Transport Control Protocol" කියලා තියෙනවා (Teachers' Guide 6.10, page 162) (ගුරු අත්පොත 6.10, පිටුව 186). හරි නම වෙන්නේ Transmission Control Protocol කියන එකයි. 2024 සිංහල paper එකේ හරි නම, "සම්ප්‍රේෂණ පාලන නියමාවලිය" පාවිච්චි කරලා තියෙනවා.
  • English Guide එකේ තියෙනවා network access layer එක "consists of routing for accessing physical network" කියලා (Teachers' Guide 6.10, page 161). Routing කියන්නේ Internet layer එකේ වැඩක්. මෙතනදී සිංහල Guide එක හරි: ඒකේ තියෙනවා network access layer එකෙන් "භෞතික ජාලයට ප්‍රවේශ කිරීම" දෙනවා කියලා (ගුරු අත්පොත 6.10, පිටුව 186).
  • English Guide එකේ OSI table එකේ physical layer එකේ unit එකට "Bytes" කියලා දීලා තියෙනවා (Teachers' Guide 6.10, page 162). Syllabus එකේ bit කියලා තියෙනවා (Syllabus 6.10, page 24), ඒ වගේම සිංහල syllabus එකෙත් Guide එකෙත් "බිටු" කියලා තියෙනවා (විෂය නිර්දේශය 6.10, පිටුව 22) (ගුරු අත්පොත 6.10, පිටුව 184). Bits කියලා මතක තියාගන්න.

මැද තියෙන home router එක

ගෙදරක හරි ඉස්කෝලෙක හරි LAN එකක් පාවිච්චි කරන්නේ private IP addresses, ඉතින් NAT පාවිච්චි කරලා router එකෙන් ඒවා එක public IP address එකකට මාරු කරනවා (6.12). 2026 P-I Q18 වල තියෙනවා වගේ NAT ඕනේ වෙන්නේ LAN එක private addresses පාවිච්චි කරනවා නම් විතරක් වෙන්නේ ඒ නිසයි. 2026 P-II B Q6(a) වලින් NAT වල අරමුණ අහනවා, ඒ වගේම 2026 P-II B Q6(b) වලින් 192.168.0.0/16 private space එකේ addresses කීයක් තියෙනවද කියලා අහනවා. අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: 2 බල 16 යි, ඒ කියන්නේ 65,536 යි.

4. Signals සහ තරංග පාඩමට එන්නේ ඇයි

හැම bit එකක්ම යන්න ඕනේ physical වෙනසක් විදිහටයි: ඒ කියන්නේ copper wire එකක voltage එකක්, fibre එකක ආලෝකයක් හරි Wi-Fi වලදී radio wave එකක් විදිහට. ඒ නිසා හැම network එකකම යටම තියෙන්නේ signal එකක්, ඒ වගේම පාඩමේ මුල් levels වලින් (6.1, 6.2, 6.3, 6.4) කියලා දෙන්නේ කොහොමද signal එකකින් bits ගෙනියන්නේ සහ ඒක නරක් වෙන්නේ කොහොමද කියන එකයි. Teachers' Guides දෙකේම signal එකක් කියන්නේ කාලයත් එක්ක වෙනස් වෙන voltage එකක් කියලා අර්ථ දක්වලා තියෙනවා (Teachers' Guide 6.1, page 145) (ගුරු අත්පොත 6.1, පිටුව 157).

තරංගයක ලක්ෂණ හතර

Syllabus එකේ amplitude, frequency, wavelength සහ phase ගැන කියනවා (Syllabus 6.1, page 18) (විෂය නිර්දේශය 6.1, පිටුව 17):

  • Amplitude: තරංගයේ මැද ඉරේ ඉඳන් තියෙන උස. විදුලි signal එකක නම් මේක voltage එකක්, මනින්නේ වෝල්ට් වලින්.
  • Frequency: තත්පරේකට තියෙන සම්පූර්ණ cycles ගාණ, මනින්නේ හර්ට්ස් (Hz) වලින්.
  • Wavelength: ළඟින් තියෙන crests දෙකක් අතර දුර, මනින්නේ මීටර් වලින්.
  • Phase: එක cycle එකක් ඇතුළේ කාලයත් එක්ක තියෙන තැන.

සිංහල Guide එකේ මේවට "විස්තාරය", "සංඛ්‍යාතය", "තරංග ආයාමය" සහ "කලාව" කියලා කියනවා (ගුරු අත්පොත 6.1, පිටුව 157). Learning outcome එකෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ මේ ලක්ෂණ අතර තියෙන සම්බන්ධය පාවිච්චි කරලා ගණන් හදන්නයි. ප්‍රධාන සම්බන්ධය මේකයි: propagation speed = frequency × wavelength. මේ තියෙන්නේ අපි හදපු උදාහරණයක්. Wi-Fi 2.4 GHz වලදී අහස හරහා තත්පරේකට මීටර් 300,000,000 ක විතර වේගයෙන් යනවා, ඒ නිසා ඒකේ wavelength එක මීටර් 0.125 ක් විතර, නැත්නම් 12.5 cm ක් වෙනවා.

පොත් වල 6.1 වෙනුවෙන් කාලයන් තුනකුත් දීලා තියෙනවා. English syllabus එකේ periods 4 යි කියලා තියෙනවා (Syllabus 6.1, page 18), සිංහල syllabus එකේ "03" යි කියලා තියෙනවා (විෂය නිර්දේශය 6.1, පිටුව 17), English Guide එකේ "03" යි කියලා තියෙනවා (Teachers' Guide 6.1, page 145) ඒ වගේම සිංහල Guide එකේ "06" යි කියලා තියෙනවා (ගුරු අත්පොත 6.1, පිටුව 156). කාලය වෙනස් වුණාට අහන දේ වෙනස් වෙන්නේ නෑ.

Analog සහ digital

Analog signal එකක් සුමටව වෙනස් වෙනවා. Digital signal එකකට තියෙන්නේ නියමිත levels කීපයක් විතරයි, උදාහරණයක් විදිහට 0 සහ 1 ට voltages දෙකක්. 2025 P-I Q15 වලින් statements දෙකක් දෙනවා: digital data කියන්නේ discrete values sequence එකක්, ඒ වගේම පොඩි distortion එකක් තිබුණත් analog එකකට වඩා digital signal එකක් හරියට කියවගන්න ලේසියි. Official key එක වෙන්නේ option 1: මේ දෙකම හරි, ඒ වගේම පළවෙනි එකෙන් තමයි දෙවෙනි එකට හේතුව කියන්නේ (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටුව 31). Receiver එකට තීරණය කරන්න තියෙන්නේ "high ද low ද" කියන එක විතරයි, ඒ නිසා පොඩි noise එකකින් bit එකක් වෙනස් වෙන්නේ නෑ.

මගදී signal එකක් නරක් වෙන්නේ ඇයි

Syllabus එකේ medium එකක ලක්ෂණ පහක් දීලා තියෙනවා (Syllabus 6.2, page 18) (විෂය නිර්දේශය 6.2, පිටුව 17). ඒ හැම එකකටම දෛනික උදාහරණයක් තියෙනවා:

  • Attenuation: දුර යද්දී signal එකේ ශක්තිය අඩු වෙනවා (Teachers' Guide 6.2, page 147) (ගුරු අත්පොත 6.2, පිටුව 159). ඈත කාමරේකදී Wi-Fi දුර්වල වෙනවා.
  • Noise: තේරුමක් නැතිව ලැබෙන signal එකක්. UTP කේබල් එකක් ළඟ තියෙන මෝටරයකින් electrical noise එකතු වෙනවා, ඒ වගේම 2026 P-I Q12 වලින් අහන්නේ මේකයි.
  • Distortion: medium එක ඇතුළේදී signal එකේ හැඩය වෙනස් වෙනවා.
  • Latency: data unit එකකට යන්න යන කාලය, මිලි තත්පර වලින්. Video call එකක් හිරවෙනවා. සිංහල syllabus එකේ latency වලට "ගුප්තතාව / පමාව" කියලා තියෙනවා (විෂය නිර්දේශය 6.2, පිටුව 17), හැබැයි සිංහල Guide එකේ පාවිච්චි කරන්නේ "ගුප්තතාව" විතරයි (ගුරු අත්පොත 6.2, පිටුව 159). "ගුප්තතාව" කියන්නේ රහස්‍ය බවටයි; මෙතන තේරුම delay එකයි, ඒ කියන්නේ "පමාව".
  • Bandwidth: Guides දෙකේම මේක හර්ට්ස් වලින් මනින frequencies පරාසයක් කියලා තියෙනවා (Teachers' Guide 6.2, page 147) (ගුරු අත්පොත 6.2, පිටුව 159), සිංහල එකේ "කලාප පළල" කියලා තියෙනවා. සාමාන්‍ය භාවිතයේදී මේකෙන් තත්පරේකට යන bits ගාණ, ඒ කියන්නේ data rate එකත් අදහස් වෙනවා.

තරංගයක් උඩින් යන bits

ටෙලිෆෝන් ලයින් එකකින් (PSTN) යන්නේ analog කටහඬයි, ඒ නිසා modem එකකින් bits ටික analog signal එකකට මාරු කරලා (modulation) ආයෙත් හරවනවා (demodulation) (6.4). Modulation එකේදී carrier wave එකේ amplitude එක, frequency එක හරි phase එක හරි වෙනස් කරනවා, අර කලින් කියපු ලක්ෂණම තමයි. 2025 P-I Q17 අහන්නේ message එකට අනුව carrier frequency එක වෙනස් කරන ක්‍රමය මොකක්ද කියලා. Official key එක වෙන්නේ option 3, frequency modulation (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටුව 31). Voltages දෙකක් තියෙද්දී, යවන කෙනායි ලබන කෙනායි එකම clock එකක් තියාගන්න ඕනේ, Manchester encoding වලින් ඒකට උදව් කරනවා, ඒ වගේම parity bit එකකින් receiver එකට එක bit error එකක් හොයාගන්න පුළුවන් වෙනවා (6.3).

5. පාඩම අනිත් පාඩම් එක්ක එකතු වෙන තැන්

Website එකක්, IoT device එකක් හරි business system එකක් හරි හදන ඕනෙම කෙනෙක් network එකක් පාවිච්චි කරනවා, ඒ නිසා මේ පාඩම තව පාඩම් හතරක් එක්කවත් එකතු වෙනවා. Papers වල මේවා එක ප්‍රශ්නයක් ඇතුළේ එකතු කරනවා නැත්නම් Paper II ප්‍රශ්නයක් පුරාවටම එකම scenario එකක් තියාගන්නවා.

Web development (Unit 10)

හැම web page එකක්ම HTTP හරහා වෙන client-server ගනුදෙනුවක් (6.9). Unit 10 වල තියෙන form එකකින් ඒකේ data යවන්නේ server එකක තියෙන PHP file එකකටයි, හරියට 2026 P-II A Q1 එකේ book issue form එක issue_book.php වලට යවනවා වගේ. Site එකක් publish කරන්න (10.8) web hosting, ISP එකක් සහ DNS වලට හොයාගන්න පුළුවන් domain name එකක් ඕනේ වෙනවා. Guide එකේ teachers ලට කියලා තියෙනවා බැංකු සහ කාඩ් ගනුදෙනු එක්ක http සහ https පෙන්නන්න කියලා (Teachers' Guide 10.8, page 97) (ගුරු අත්පොත 10.8, පිටුව 97).

Guide එකේ ඒ පිටුවෙම වැරැද්දක් තියෙනවා. Guides දෙකේම තියෙනවා අලුත් websites ගැන DNS servers වලට update කරන්නේ search engines හරි web crawlers හරි කියලා (Teachers' Guide 10.8, pages 96 and 97) (ගුරු අත්පොත 10.8, පිටු 96 සහ 97). Web crawler එකකින් කරන්නේ search engine එකක index එකට pages කියවන එකයි. ඒකෙන් DNS වෙනස් කරන්නේ නෑ. අලුත් domain එකක අයිතිකාරයා තමයි domain registrar හරහා හරි hosting provider හරහා හරි ඒකේ DNS records හදන්නේ. සිංහල Guide එකේ ඒ පිටුවෙම Internet එකටයි intranet එකටයි දෙකටම "අන්තර්ජාලය" කියලා පාවිච්චි කරනවා (ගුරු අත්පොත 10.8, පිටුව 96). Intranet එකක් කියන්නේ එක ආයතනයක් ඇතුළේ තියෙන private network එකකටයි.

IoT (Unit 11)

IoT device එකක් කියන්නේ Internet එක හරහා සන්නිවේදනය කරන embedded system එකක්. Guide එකේ IoT device එකක මූලික කොටස් හතරක් දීලා තියෙනවා, ඒකෙන් එකක් තමයි සන්නිවේදන මාර්ගය, උදාහරණයක් විදිහට Internet එක. ඒකේ තියෙන sample application එකෙන් Internet එක හරහා LED එකක් on කරලා off කරනවා (Teachers' Guide 11.2, page 101) (ගුරු අත්පොත 11.2, පිටුව 101). ඒ LED command එක පාවිච්චි කරන්නෙත් web page එකක තියෙන layers ටිකම තමයි: IP address එකක්, Wi-Fi වල තියෙන radio signal එකක් සහ client-server request එකක්. Sensor එකක් section 4 ටත් සම්බන්ධයි: 2026 P-II B Q7(a) වල තියෙනවා වගේ PIR sensor එකකින් HIGH හරි LOW හරි කියන digital signal එක දෙනවා, ඒ වගේම analog sensor එකකින් සුමට voltage එකක් දෙනවා (11.1).

Number systems (Unit 3)

IPv4 address එකක් කියන්නේ bits 32 ක්, subnet mask එකක් කියන්නේ 1 ඉලක්කම් පෙළක්, ඒ වගේම MAC address එකක් ලියන්නේ hexadecimal වලින්. Subnetting කියන්නේ බයිනරි ගණන් හැදිල්ලක් (3.1). 2026 P-I Q13 එකෙන් සම්පූර්ණ IPv4 space එක සමාන කොටස් හතරකට බෙදනවා. Subnetting the whole IPv4 space in 2026 MCQ 13 එකෙන් ඒක bit එකෙන් bit එක හදන හැටි පෙන්නනවා.

Security සහ business (Units 12 සහ 13)

Internet එකෙන් messages රහසිගතව තියාගන්නෙවත් යැව්වේ කවුද කියලා ඔප්පු කරන්නෙවත් නෑ, ඒ නිසා security (6.11) වලින් ඒකට encryption සහ digital signatures එකතු කරනවා. Online shop එකකට හරි results page එකකට හරි මේ දෙකම ඕනේ. 2026 P-I Q41 අහන්නේ secure authentication සහ encrypted communication තියෙන්න ඕනේ මොන websites වලටද කියලා. Authentication and encryption in 2026 MCQ 41 වලින් ඒ ප්‍රශ්නය පැහැදිලි කරනවා.

Paper II ප්‍රශ්නයක් පුරාවටම එකම scenario එකක්

Part B networking ප්‍රශ්නයේ හැම කොටසකම එකම ආයතනයක් ගැන කතා කරනවා. 2024 P-II B Q6 එකේ point-to-point කේබල් එකක තියෙන printer එකක්, Internet එකට සම්බන්ධ කරපු දෙපාර්තමේන්තු LANs දෙකක්, subnets හයකට කරන subnetting, DNS වල කාර්යය, TCP/IP layer නම් සහ සරල substitution cipher එකක් තියෙනවා. 2026 P-II B Q6 එකේ තියෙන්නේ එක company එකක්: NAT, private address space එකක ප්‍රමාණය, අලුත් දෙපාර්තමේන්තු දෙකකට subnets, ඒවා සම්බන්ධ කරන්න medium එකක්, සහ firewall එකක් තියන්න ඕනේ කොතනද කියන එක. ඔෆිස් එකක network එකක් layer එකෙන් layer එකට පැහැදිලි කරන්න පුළුවන් ළමයෙකුට මේ හැම කොටසක්ම කලින්ම හම්බවෙලා තියෙනවා.

6. දෛනික scenarios වලින් පාඩම ඉගෙන ගන්න හැටි

ළමයි දවස ගානේ කරන එක දෙයක් අරගෙන, ඒක ඇතුළේ හැම layer එකකින්ම කරන්නේ මොකක්ද කියලා අහන්න. එතකොට හැම scenario එකක්ම එක level එකක්, එක term එකක් සහ එක past paper කොටසක් බවට පත්වෙනවා. නිකම්ම නිර්වචන පාඩම් කරනවට වඩා මේක වඩා හොඳයි, මොකද exam එක පටන් ගන්නෙත් මේ වගේම scenario එකකින්.

Scenarios හත සහ ඒවගේ layers

  1. URL එකක් type කිරීම (6.8, 6.9): DNS වලින් IP address එක හොයාගන්නවා, TCP වලින් connect වෙනවා, HTTP වලින් page එක ඉල්ලනවා (section 2).
  2. ගෙදර Wi-Fi වලට phones ගොඩක් සම්බන්ධ කිරීම (6.7, 6.12): DHCP වලින් හැම phone එකකටම private IP address එකක් දෙනවා, ඒ වගේම එක public address එකක් share කරන්න router එකෙන් NAT පාවිච්චි කරනවා.
  3. ඈත කාමරේක දුර්වල Wi-Fi (6.2): radio කියන්නේ unguided medium එකක්, ඒ වගේම දුර යද්දී signal එකේ ශක්තිය අඩු වෙනවා.
  4. Video call එකක් සහ file download එකක් (6.8): file එකක හැම byte එකක්ම පිළිවෙලට ඕනේ වෙනවා, ඒ නිසා ඒක TCP පාවිච්චි කරනවා. Live call එකක පොඩි data ප්‍රමාණයක් නැති වුණත් වැඩ කරනවා, ඒ නිසා ඒක ගොඩක් වෙලාවට UDP පාවිච්චි කරනවා. 2026 P-I Q15 අහන්නේ FTP වලින් TCP පාවිච්චි කරන්නේ ඇයි කියලා.
  5. Site එකක් IP address එකෙන් open වුණාට නමෙන් open වෙන්නේ නෑ (6.9): network එක වැඩ කරනවා, හැබැයි නම හොයන එක fail වෙනවා. 2015 P-II B Q2(a) (old syllabus) වල හරියටම මේක තියෙනවා: ping 125.214.169.218 වැඩ කරනවා ඒ වගේම ping www.doenets.lk fail වෙනවා. අපේම worked answer එක, official නෙවෙයි: DNS server එක down වෙලා හරි connect වෙන්න බැරුව හරි තියෙනවා, නැත්නම් computer එකේ DNS server address එක වැරදියි.
  6. Https තියෙන payment page එකක් (6.11, 10.8): browser එකයි server එකයි අතර data encrypt කරලා තියෙනවා.
  7. Switch එකක් සහ පරණ hub එකක් (6.5): switch එකක් frame එකක් යවන්නේ destination එකේ port එකට විතරයි, හැබැයි hub එකකින් ඒක හැම port එකකටම යවනවා. 2024 P-I Q21 වලින් මේක test කරනවා.

Commands ටික try කරලා බලමු

7. Try කරලා බලන්න past paper ප්‍රශ්න

Layers වල පිළිවෙලට මේවා try කරලා බලන්න. මුලින්ම අදහස කියන්න, ඊට පස්සේ උත්තරේ කියන්න.

  • 2026 P-I Q16, 2024 P-II B Q6(d)(i) සහ 2024 P-II B Q6(d)(ii): DNS පියවර සහ DNS hierarchy එක (section 2).
  • 2026 P-I Q15, 2024 P-I Q23 සහ 2025 P-II B Q6(a): TCP සහ UDP (section 3).
  • 2025 P-I Q21, 2024 P-II B Q6(e) සහ 2025 P-II B Q6(e): TCP/IP සහ OSI models වල layers (section 3).
  • 2026 P-I Q18, 2026 P-II B Q6(a) සහ 2026 P-II B Q6(b): NAT සහ private addresses (section 3).
  • 2025 P-I Q15, 2024 P-I Q18 සහ 2025 P-I Q16: analog සහ digital signals, සහ attenuation (section 4).
  • 2026 P-I Q12 සහ 2026 P-II B Q6(d): transmission medium එකක් තෝරගන්න එක (section 4).
  • 2025 P-I Q17, 2024 P-I Q20 සහ 2024 P-I Q19: modulation, modem එක සහ parity (section 4).
  • 2026 P-I Q13, 2026 P-II B Q6(c) සහ 2025 P-II B Q6(g): subnetting (section 5).
  • 2026 P-I Q41, 2026 P-I Q17 සහ 2025 P-II B Q6(f): encryption සහ digital signatures (section 5).
  • 2026 P-I Q14, 2025 P-I Q19 සහ 2024 P-I Q21: switches සහ hubs (section 6).
Past PaperA/L ICT 2026 Past PaperMCQ 50 · මිනි. 120 · ලියූ වාර 3Open paper Past PaperA/L ICT 2025 Past PaperMCQ 50 · මිනි. 120 · ලියූ වාර 0Open paper Past PaperA/L ICT 2024 Past PaperMCQ 50 · මිනි. 120 · ලියූ වාර 1Open paper

Sources

  • G.C.E. (A/L) Information and Communication Technology question papers, 2015 සහ 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම්, Department of Examinations, Sri Lanka.
  • G.C.E. (A/L) 2025 Information and Communication Technology marking scheme, Paper I answers, Department of Examinations, Sri Lanka.
  • මේ post එකේ තියෙන 2026 උත්තර අපේම worked answers මිසක්, official ඒවා නෙවෙයි. 2024 උත්තර අරගෙන තියෙන්නේ අතින් අත යන marking scheme copy එකකින්, ඒක official එකක් නෙවෙයි.

මේ Explained එක බෙදාගන්න

A/L ICT කරන යාළුවෙකුට යවන්න.

මේ ලිපියට link කරන ලිපි

  1. සිංහල

    Layer 2 සහ Layer 3 switch වල වෙනස්කම් සහ ඇත්තටම පාවිච්චි වෙන තැන්

    Layer 2 සහ Layer 3 switch එකක් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද, ඒවගේ වැඩ මොනවද, network වල දැන් සහ ඉස්සරහට ඒවා පාවිච්චි වෙන්නේ කොහෙද, ඒ වගේම මේවා අහන A/L ICT past paper ප්‍රශ්න උත්තර එක්කම.

  2. සිංහල

    එක website visit එකකින් networking

    A/L ICT networking පාඩම ලේසි වෙන්නේ එක දෛනික වැඩකින් ඉගෙනගත්තොත්. Website එකක් open කරද්දී DNS, TCP, IP, frames සහ signals පාවිච්චි වෙනවා. MCQ වලදී අහන්නේ මේ හැම පුංචි පියවරක් පිටිපස්සේ තියෙන අදහස ගැන.

තවත් Explained

  1. A/L ICT 2027 දෙවැනි පාර ලියන අයට past papers සහ unit weights අනුව හදපු study plan එක

    2027 දී A/L ICT ආයෙත් ලියන ළමයින්ට හදපු study plan එකක්. 2026 results, වැඩිම ලකුණු තියෙන units, past papers එක්ක පාඩම් කරන විදිහ, මාසෙන් මාසෙට යන timeline එකක් සහ මේ site එකේ තියෙන free papers ගැන මේකෙන් පැහැදිලි කරනවා.

    සිංහලපියවර 7ක්
  2. 2026 Paper II Q9 හි lists of tuples එක්ක Python functions සහ sequential search

    2026 Paper II Q9 පියවරෙන් පියවර. Fine rule එකේ තේරුම් දෙක, if සහ elif එක්ක function එකක්, loop එකකින් හදන list of tuples, -1 දෙන sequential search එක සහ මේ දේවල් Paper I එකේ එන හැටි.

    සිංහලපියවර 7ක්
  3. 1NF ඉඳන් 3NF වෙනකම් dependencies හොයලා normalisation කරන හැටි

    A/L ICT Paper II normalisation ප්‍රශ්න වලට පියවර හතරේ ක්‍රමය. Key එක හොයන්න, dependencies අඳින්න, normal form එක නම් කරන්න, table එක කඩන්න. 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් paper අටකින්ම ඔප්පු කරලා තියෙනවා.

    සිංහලපියවර 6ක්
All Explained