මේ post එකෙන් A/L ICT units වල weight එක සහ thinking level එක map කරනවා, ඒ වගේම වැදගත්ම units මොනවාද සහ paper එක predict කරන්න අමාරු ඇයි කියන එකත් මේකෙන් පැහැදිලි කරනවා. විෂය ගොඩක් ලොකුයි. එක unit එකක logic gates ඉගැන්නුවාට, තව unit එකක business models උගන්වනවා. ඉතින් මේ post එකේදී sources තුනකින් evidence අරගෙන උත්තර දෙනවා:
- Syllabus එක සහ Teachers' Guides, periods වලට සහ learning outcomes වලට.
- Past paper breakdown එක, 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් අලුත් syllabus papers 8දී හැම unit එකකටම ලැබිලා තියෙන marks වලට.
- Bloom's revised taxonomy (Anderson and Krathwohl, 2001), හැම outcome එකකින්ම බලාපොරොත්තු වෙන thinking type එකට.
ඒ වගේම අපිත් ඇතුළුව ගොඩක් teachers ලා කියන කතාවකුත් මේකෙන් check කරනවා: "Teachers' Guide එක Bloom's අනුගමනය කරනවා, ඒ නිසා periods සහ levels වලින් පාඩම් කරන්න ඕනේ මොනවාද කියලා පෙන්වනවා". මේ කතාවේ සමහර දේවල් ඇත්ත. සමහර දේවල් correct කරන්න ඕනේ.
මේ post එකේ කොටස් හතරක් තියෙනවා:
- විෂයට ඇතුළත් දේවල්: exam units 13 සහ project එක (section 1).
- හැම unit එකකම weight එක කොහොමද: marks එක්ක periods, සහ outcomes වල thinking level එක (sections 2 සහ 3).
- Units සම්බන්ධ වෙන සහ වෙනස් වෙන විදිහ: foundation units, සහ paper එකේ වෙනස් වෙන සහ වෙනස් වෙන්නේ නැති කොටස් (sections 4 සහ 5).
- ළමයි ඊළඟට කරන්න ඕනේ මොනවාද: check කරපු කතාව, fundamentals වැදගත් වෙන්නේ ඇයි, සහ level එක අනුව past paper questions (sections 6 ඉඳන් 8 වෙනකම්).
1. Exam units 13 සහ project එක
Syllabus එකේ competencies 14ක් තියෙනවා, 13ක් නෙවෙයි. Sinhala syllabus එකේ competency එකකට "නිපුණතාව" කියලත් competency level එකකට "නිපුණතා මට්ටම" කියලත් කියනවා. Units 1 ඉඳන් 7 වෙනකම් තියෙන්නේ Grade 12. Units 8 ඉඳන් 14 වෙනකම් තියෙන්නේ Grade 13.
මිනිස්සු units 13ක් කියලා කියන්නේ ඇයි
Written exam එකට units 13ක් තියෙනවා, මොකද Unit 14 කියන්නේ Information System Project එක නිසා වගේම written papers වලින් ඒක කවදාවත් test කරන්නේ නැති නිසා. Project එකට periods 30ක් තියෙනවා, ළමයි මේක කරන්නේ සාමාන්ය class time එකෙන් එළියේ (Syllabus, pages 51 and 52) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව 50). Sinhala syllabus එකේ period table එකේ මේක "ව්යාපෘතිය (Project)" කියලා නම් කරලා තියෙනවා. අලුත් syllabus එකේ written papers 8ම මේකට marks 0යි තිබුණේ. Exam එකට "units 13යි" කියන එක සාධාරණ වෙන්නේ අන්න ඒ නිසයි.
පොත්වල තියෙන numbering errors
English syllabus එකේ period table එකේ "11" දෙපාරක් print වෙලා තියෙනවා. ඒකේ "11 Internet of Things" සහ "11 ICT in Business" කියලා ලැයිස්තුගත කරලා, ඊටපස්සේ "13 Project" වලින් ඉවර වෙනවා (Syllabus, page ix). Sinhala syllabus එකේ මේ table එකම 1 ඉඳන් 14 වෙනකම් අංක කරලා තියෙනවා (විෂය නිර්දේශය, පිටුව viii). G13 Teachers' Guides දෙකේමත් මේක 1 ඉඳන් 14 වෙනකම් අංක කරලා තියෙනවා (G13 Teachers' Guide, page xii) (G13 ගුරු අත්පොත, පිටුව xiii). ඒ නිසා English table එකේ units 14ක් තියෙනවා කියලා මතක තියාගන්න.
Sinhala G12 Teachers' Guide එකේ term plan එකේ, ඒ කියන්නේ හැම school term එකකටම අදාළ levels තියෙන table එකේ වෙනස්ම වැරැද්දක් තියෙනවා. ඒකේ "7.4" දෙපාරක් print කරලා 7.7 අතෑරලා තියෙනවා (G12 ගුරු අත්පොත, පිටුව xiii). දෙවැනියට තියෙන "7.4" ගොඩක් දුරට 7.7 වෙන්න ඕනේ. ඒක මගේ guess එකක් මිසක්, print වුණු ඇත්තක් නෙවෙයි.
2. Periods සහ marks අනුව unit weight එක
Unit weight එක මනින ක්රම දෙකක් තියෙනවා: syllabus එකෙන් හැම unit එකකටම දීලා තියෙන periods ගාණ (Syllabus, page ix) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව viii), සහ past papers වලින් හැම unit එකකටම දෙන marks ගාණ. Sinhala syllabus එකේ periods වලට "කාලච්ඡේද" කියලා කියනවා. අපි මේ දෙක compare කරලා බැලුවා.
අපි count කරපු විදිහ
මේ ක්රම දෙකම මුළු ගාණක share එකක් පෙන්වනවා:
- Periods: level pages වල units 1 ඉඳන් 13 වෙනකම් periods 457ක් තියෙනවා. හැම share එකක්ම unit එකේ periods ගාණ 457න් බෙදුවාම එන අගය වෙනවා.
- Marks: හැම paper එකකම marks 180ක් දෙනවා. ඒ කියන්නේ mark 1 ගානේ MCQs 50ක්, ඒකට Paper II marks 130ක් එකතු වෙනවා. Papers 8ට marks 1,440ක් දෙනවා.
- Share of marks: papers 8ම unit එකට ලැබුණු marks ගාණ 1,440න් බෙදුවාම එන අගය.
Part B එකේ ප්රශ්න 6කින් 4ක් තෝරගන්න ඕනේ. ඒ නිසා ළමයෙක්ට හැම Part B mark එකක්ම හම්බෙන්නේ නෑ. Share එකෙන් පෙන්වන්නේ examiners ලා දීපු දේ මිසක්, එක ළමයෙක් උත්තර දෙන දේ නෙවෙයි.
ගැලපෙන දේවල්
Shares දෙක හොඳට ගැලපෙනවා. මේ දෙක අතර correlation එක r = 0.84 වෙනවා. ඉතින් marks වල පැතිරීමෙන් 70%ක්ම periods වලින් පැහැදිලි වෙනවා (r squared එක 0.70යි).
හොඳටම ගැලපෙන්නේ foundation group එක. Units 1 ඉඳන් 5 වෙනකම් periods වලින් 25.4%කුත් marks වලින් 25.5%කුත් තියෙනවා. ඒ කියන්නේ papers 8ම ගත්තාම, paper එකෙන් කාලක් විතර.
නොගැලපෙන දේවල්
සමහර units වලට periods වලින් පෙන්වනවාට වඩා marks හම්බෙනවා:
- Unit 4 වලට periods වලින් 5.7%ක් තිබුණට, marks වලින් 9.9%ක් තියෙනවා.
- Unit 5 වලට periods වලින් 4.8%ක් තිබුණට, marks වලින් 7.6%ක් තියෙනවා.
- Unit 13 වලට periods වලින් 2.6%ක් තිබුණට, marks වලින් 4.4%ක් තියෙනවා.
සමහර units වලට අඩුවෙන් හම්බෙනවා:
- Unit 7 වලට periods වලින් 14.9%ක් තිබුණට, marks වලින් 10.3%ක් තියෙනවා.
- Unit 10 වලට periods වලින් 13.1%ක් තිබුණට, marks වලින් 9.7%ක් තියෙනවා.
- Unit 1 වලට periods වලින් 6.1%ක් තිබුණට, marks වලින් 3.2%ක් තියෙනවා.
Level pages වල මේ දේම තව විස්තරාත්මකව පෙන්වනවා. Agent technology (13.2) වලට තියෙන්නේ periods 4යි (Syllabus 13.2, page 49) (විෂය නිර්දේශය 13.2, පිටුව 47). හැබැයි papers 8කින් 8ටම Paper II marks 49ක් තිබුණා. Authoring tools (10.6) වලට periods 10ක් තියෙනවා, හැබැයි papers 8ටම ඇවිත් තියෙන්නේ MCQ 1යි.
MCQ units සහ Paper II units
මේ units වලට marks ලැබෙන තැන්වලුත් වෙනස් වෙනවා. Unit 3 වලින් MCQs 34ක් ආවාට, Paper II marks ඇවිත් තියෙන්නේ 3යි. Unit 4 වලින් MCQs 19කුත් Paper II marks 124කුත් ඇවිත් තියෙනවා. ඉතින් Unit 3 ගොඩක් දුරට Paper I එකේ තියෙන fast recall සහ calculation එකක්. Unit 4 කියන්නේ ගොඩක් දුරට Paper II එකේ තියෙන long design වැඩක්.
3. Teachers' Guide එකේ Bloom's revised taxonomy
Bloom's revised taxonomy එකෙන් thinking levels හයකට බෙදනවා: Remember, Understand, Apply, Analyse, Evaluate සහ Create (Anderson and Krathwohl, 2001). ඒකේ knowledge dimension කියලා දෙවැනි dimension එකකුත් තියෙනවා: factual, conceptual, procedural සහ metacognitive knowledge (Krathwohl, 2002).
පොත්වල කියන දේ
පොත්වල කවදාවත් Bloom කියලා නමක් පාවිච්චි කරන්නේ නෑ. "Bloom" සහ "taxonomy" කියන වචන English G12 Teachers' Guide, G13 Teachers' Guide හරි Resource Book එකේ හරි කොහේවත් නෑ. English syllabus එකෙත් ඒවා පාවිච්චි කරලා නෑ. මේ search එක කළේ English පොත්වල විතරයි.
ඉතින් "Teachers' Guide එකෙන් Bloom's අනුගමනය කරනවා කියලා පෙන්වනවා" කියන කතාවට සාක්ෂි නෑ. ඒක ටිකක් අඩු කරලා, softer විදිහකට කියන්න ඕනේ.
පොත්වල කරන දේ
පොත්වල හැම outcome එකක්ම Bloom style එකෙන් ලිව්වාට ඒකේ නම කියන්නේ නෑ. හැම level page එකකම සමාන කොටස් තියෙනවා. ඒකේ periods වලින් කාලය, learning outcomes සහ contents දෙනවා. ඊටපස්සේ highlight කරන්න ඕනේ concepts, lesson plans වලට guidance සහ assessments වලට guidance දෙනවා. Sinhala පොත්වල learning outcomes වලට "ඉගෙනුම් පල" කියලා කියනවා. පළවෙනි level එක ඒකට උදාහරණයක් (Teachers' Guide 1.1, page 29) (ගුරු අත්පොත 1.1, පිටුව 33).
හැම learning outcome එකක්ම පටන් ගන්නේ action verb එකකින්:
- "Defines data and outlines its life cycle"
- "Lists various forms of data"
- "Describes the characteristics of quality data"
- "Illustrates the value of information"
Sinhala Teachers' Guide එකේ Sinhala භාෂාවේ විදිහටම ඒ action verb එක හැම outcome එකකම අන්තිමට දාලා තියෙනවා: "දත්ත නිර්වචනය කර, දත්ත ජීවන චක්රය සංක්ෂිප්ත ව දක්වයි" සහ "විවිධ ආකාරයේ දත්ත සහ ඒවායේ ගති ලක්ෂණ ලැයිස්තු ගත කරයි".
මේ verbs, Bloom's revised taxonomy එකේ හැම level එකකටම පාවිච්චි කරන ජාතියේම verbs වෙනවා. ඉතින් සාධාරණ කතාව වෙන්නේ මේකයි. Outcomes ලියලා තියෙන්නේ Bloom-style action verbs වලින්, ඒ වගේම ඒවා Bloom's revised levels වලට හොඳට map වෙනවා. පොත්වල මේ framework එකේ නම දාලා නෑ.
Verbs count කරපු විදිහ
ගොඩක් outcomes වලින් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ remembering සහ understanding. අපි syllabus learning outcomes 370ම මුල් verb එක Bloom's levels හයෙන් එකකට දැම්මා:
- Remember: 26% (උදාහරණයක් විදිහට defines, lists, names, identifies).
- Understand: 46% (describes, explains, compares, distinguishes).
- Apply: 18% (uses, converts, writes, draws, simplifies).
- Analyse: 4% (analyses, investigates, examines).
- Evaluate: 1% (evaluates, selects).
- Create: 4% (designs, creates, develops).
Outcomes කියන්නේ exam questions නෙවෙයි
Outcome එකේ verb එකෙන් exam question එකේ level එක තීරණය කරන්නේ නෑ. PHP සහ MySQL (10.7) වල outcomes හතරක් තියෙනවා. ඒකෙන් තුනක්ම Create වෙනවා, උදාහරණයක් විදිහට "Creates PHP code to save/retrieve data" (Syllabus 10.7, pages 43 and 44) (විෂය නිර්දේශය 10.7, පිටු 40 සහ 41). හැබැයි papers වලදී, PHP සහ MySQL වලට Paper II marks වලින් 70%ක්ම තිබුණේ Apply වලටයි, ඒ වගේම එක paper එකකවත් Create අහලා තිබුණේ නෑ. මම ඒක ගණන් කළේ PHP and MySQL past paper questions and 2027 predictions post එකේ. ඉතින් examiners ලාට outcome verb එකට වඩා පහළින් හරි ඉහළින් හරි වෙනස් level එකක් අහන්න පුළුවන්.
4. Foundation ඉඳන් application වෙනකම්
පස්සේ එන units වලට පාවිච්චි කරන foundation එකක් තියෙනවා කියන අදහසට පොත්වලින් support එකක් ලැබෙනවා. G12 Teachers' Guide එකේ කියනවා curriculum එකේ "vertical integration" පාවිච්චි කරන්නේ "build up competencies of students, from foundation level to higher levels" කියන එකට කියලා (G12 Teachers' Guide, page ii) (G12 ගුරු අත්පොත, පිටුව iv). Sinhala G12 Teachers' Guide එකේ මේකට කියන්නේ "සිරස් සමෝධාන ක්රමය" කියලා, ඒ කියන්නේ පහළ ඉඳන් ඉහළට යන ක්රමයක්.
Units සම්බන්ධ වෙන විදිහ
පස්සේ එන units වලින් මුල් units වල අදහස් ආයෙත් පාවිච්චි කරනවා. මේ links කියන්නේ අපි syllabus contents කියවලා තේරුම් ගත්ත දේවල්. පොත්වල ඒවා list එකක් විදිහට print කරලා නෑ.
- Unit 3 ඉඳන් Unit 6 වෙනකම්: subnetting (6.7) කියන්නේ 32-bit addresses මත කරන binary arithmetic (3.1).
- Unit 4 ඉඳන් Unit 11 වෙනකම්: Arduino program එකක් (11.1) HIGH සහ LOW signals read කරනවා වගේම write කරනවා, ඒ කියන්නේ logic (4.1).
- Units 2 සහ 3 ඉඳන් Unit 9 වෙනකම්: program එකක් run වෙන්නේ stored-program machine එකක (2.3). ඒකේ data types වලින් number සහ character codes පාවිච්චි කරනවා (3.1, 3.2).
- Unit 1 ඉඳන් Units 7 සහ 8 වෙනකම්: data, information සහ system අදහස (1.1, 1.5) systems analysis වලදී සහ databases වලදී ආයෙත් එනවා.
- Unit 3 ඉඳන් Unit 13 වෙනකම්: ළමයෙක්ට qubit එකක් තේරුම් ගන්න නම් classical bit එක (3.1, 13.3) දැනගෙන ඉන්නම ඕනේ.
කලින් ලිව්ව posts දෙකක මේ chains වලින් එකක් සම්පූර්ණයෙන්ම කවර් කරනවා. Binary to memory through adders and flip-flops post එක යන්නේ Unit 3 ඉඳන් Unit 5 වෙනකම්. Boolean algebra laws from the ground up post එකෙන් Unit 4 වල core එක කවර් කරනවා.
Thinking level එක ඉහළ යන විදිහ
අවුරුදු දෙක පුරාම thinking level එක ඉහළ යනවා, හැබැයි ඒක straight line එකක් විදිහට යන්නේ නෑ.
- Units 1 ඉඳන් 5 වෙනකම්, outcomes වලින් 17.5%ක් තියෙන්නේ Apply හරි ඊට ඉහළින් හරි.
- Units 6 ඉඳන් 13 වෙනකම්, 32.6%ක් තියෙන්නේ Apply හරි ඊට ඉහළින් හරි.
- Unit 10 තමයි වැඩිම, ඒක 67%යි. Unit 9 වල 49%ක් තියෙනවා.
හැබැයි Unit 3 (53%) සහ Unit 4 (47%) දැනටමත් ඉහළ මට්ටමක තියෙනවා. Unit 4 වල Create outcomes 5කුත් තියෙනවා, circuit එකක් "designs" කරනවා වගේ දේවල්. Units 5 සහ 2 තමයි අඩුම, ඒක 3%ක් සහ 5%ක් වෙනවා. Unit 6 වල තියෙන්නේ 13%යි. ඉතින් මේ අවුරුදු දෙක පුරාම ඉහළ යාම ඇත්තටම වෙනවා. Foundation එක ඇතුළේ ඒක smooth ladder එකක් නෙවෙයි.
Units 1 ඉඳන් 5 වෙනකම් වැදගත් වෙන්නේ ඇයි
මුල් units පහ ගොඩක් වැදගත් කියන කතාවට මේ කරුණු තුනෙන් support කරනවා:
- ඒවාට marks වලින් කාලක් විතර ලැබෙනවා (papers 8ක් පුරා 25.5%ක්).
- 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් හැම paper එකකම Unit 4 වලට Paper II marks 15ක් හරි ඊට වඩා හරි තිබුණා.
- උඩ තියෙන links වලින් පෙන්වන විදිහට, පස්සේ එන units වලින් මේවා පාවිච්චි කරනවා.
5. Paper එක predict කරන්න අමාරු ඇයි
Paper එකේ වෙනස් වෙන්නේ නැති කොටස් එක්ක වෙනස් වෙන කොටසුත් mix වෙලා තියෙනවා, ඒ වගේම වෙනස් වෙන කොටස් ගොඩක්ම තියෙන්නේ units ඇතුළෙයි. Paper එක unpredictable කියලා දැනෙන එකට ඇත්තම හේතු තියෙනවා, මේ section එකෙන් ඒවා විස්තර කරනවා.
ආයතන දෙකකින් තීරණ දෙකක් ගන්නවා
Syllabus එක ලියන ආයතනයෙන් paper එක හදන්නේ නෑ. National Institute of Education (NIE) එකෙන් syllabus එක සහ Teachers' Guides ලියනවා. Department of Examinations එකෙන් paper එක හදනවා. Syllabus එකේ මේක කෙළින්ම කියලා තියෙනවා: "The details together with the format and the nature of questions will be introduced by the Department of Examinations" (Syllabus, page 52) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව 51). Sinhala syllabus එකේ තියෙන්නේ "විභාගයේ ආකෘතිය සහ ප්රශ්නවල ස්වභාවය පිළිබඳ තොරතුරු ඇතුළත් විස්තර විභාග දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හඳුන්වා දෙනු ඇත" කියලා.
ඉතින් paper-setting panel එකක් syllabus එක ඇතුළේ ඉඳන් හැම අවුරුද්දකම ප්රශ්න තීරණය කරනවා. Panel එකේ ඉන්නේ කවුද කියලවත්, ඒක කොච්චර නිතර වෙනස් වෙනවාද කියලවත් අපි දන්නේ නෑ. ඒක public information නෙවෙයි, ඒ නිසා අපි ඒක guess කරන්නේ නෑ.
වෙනස් වුණේ නැති දේවල්
Format එක සහ ලොකු units වෙනස් වුණේ නෑ:
- Paper format එක: Paper I එකේ MCQs 50යි. Paper II එකේ, Part A වලට marks 10 ගානේ compulsory questions 4ක් තියෙනවා. Part B වලට marks 15 ගානේ ප්රශ්න 6කින් 4ක් තියෙනවා.
- Unit 4: හැම paper එකකම marks 16 ඉඳන් 21 වෙනකම්.
- Unit 9: හැම paper එකකම marks 28 ඉඳන් 35 වෙනකම්. හැම අවුරුද්දකම ලොකුම unit එක මේකයි.
- Units 6 සහ 8: marks 21 ඉඳන් 28 වෙනකම්, සහ marks 21 ඉඳන් 26 වෙනකම්.
වෙනස් වුණු දේවල්
Units හතරක් වෙනස් වුණා:
- Unit 10 papers හයකම marks 14 ඉඳන් 16 වෙනකම් තිබුණා. ඊටපස්සේ 2025දී 25ටත් 2026දී 22ටත් වැඩි වුණා.
- Unit 12 (2019, 2020) marks 15 සහ 19 ඉඳන් (2025, 2026) marks 2 හෝ 3 වෙනකම් අඩු වුණා.
- Unit 11 (2019 ඉඳන් 2021 වෙනකම්) marks 0 හෝ 1 ඉඳන් 2026දී marks 10ක් වෙනකම් වැඩි වුණා, ඒකට Part B එකේ Arduino ප්රශ්නයකුත් තිබුණා.
- Unit 5 වලට 2025දී සහ 2026දී MCQs 0යි තිබුණේ, හැබැයි ඊට කලින් හැම paper එකකම MCQs 3 ඉඳන් 5 වෙනකම් තිබුණා.
ඉතින් unit weights ගොඩක් දුරට වෙනස් වෙන්නේ නෑ. ලොකු surprises තියෙන්නේ unit එකක් ඇතුළෙයි. කලින් කිසිම paper එකක අහපු නැති sub-skill එකක් ප්රශ්නයකින් අහන්න පුළුවන්. PHP සහ MySQL (10.7) වලට මෑතකදී ආපු හැම paper එකකම අලුත් sub-skills 2ක් විතර ආවා.
Policy choices සහ AI
ආණ්ඩුවක් විෂය වෙනස් කරන්නේ අලුත් syllabus එකක් හරහා, ඒක හෙමින් වෙන දෙයක්. A/L ICT syllabus එක 2007දී හඳුන්වා දීලා, 2013දී revise කරලා, ආයෙත් 2017දී revise කළා (Syllabus, page ii) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව ii). 2026 වෙනකම් papers වලට units තීරණය කරන්නේ තාමත් 2017 syllabus එකෙනුයි.
AI කියන්නේ හොඳ උදාහරණයක්. 2024 මාර්තු මාසේ, පාසල් curriculum එකට AI එකතු කරන්න Ministry of Education එකෙන් Microsoft එක්ක ගිවිසුමක් අත්සන් කළා. Grade 8 ඉඳන් pilot එකක් පටන් ගන්නවා. 2026 education reform එක පටන් ගත්තේ Grades 1 සහ 6 වලින්. මේ post එක ලියන වෙලාවේදී අපිට අලුත් A/L ICT syllabus එකක් හොයාගන්න ලැබුණේ නෑ. ඒ නිසා A/L paper එකේ AI වැඩිවෙන්න පුළුවන් දැනට තියෙන units ඇතුළේ විතරයි, ගොඩක් දුරට (13.1, 13.2, 13.3) වලින්.
ඒක දැනටමත් වෙනවා. Agent technology (13.2) වලට papers 8කින් 8ටම Paper II marks තිබුණා. 2026 paper එකේ quantum computing සහ public-key cryptography ගැනත් ඇහුවා (2026 Paper II, B, Q7(c)).
Practical සහ theory
Written exam එකෙන් practical skill එක ලියන වැඩක් විදිහට test කරනවා. Syllabus එකෙන් ICT කියන්නේ "essentially practice-oriented" දෙයක් කියලා කියනවා (Syllabus, page 50) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව 49), ඒ වගේම Sinhala syllabus එකේ කියනවා "මෙම විෂය අවශ්යයෙන් ම ප්රායෝගික විෂයයක් හෙයින්" කියලා. ඒකේ periods 442ට practical sessions ඇතුළත් වෙනවා කියලත් කියනවා (Syllabus, page 51) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව 50). හැබැයි written exam එක තියෙන්නේ කඩදාසියක් උඩයි. ඒ නිසා සම්පූර්ණ කරන්න code එකක්, design කරන්න circuit එකක්, පුරවන්න subnet table එකක් ඒකෙන් අහනවා.
Units 9 සහ 10 වල paper එකේ marks වලින් 27%ක් විතර තියෙනවා. පරිගණකයකින් ඇත්තටම Python, HTML සහ PHP ලියන ළමයෙක්ට මේ කොටස් වලට ඉක්මනින් උත්තර ලියන්න පුළුවන්. සම්පූර්ණයෙන්ම practical කොටස Project එක (Unit 14) විතරයි, ඒකත් school-based.
6. මේ කතාවෙන් මගහැරුණු දේවල්
මේ post එකේ මුලින්ම කිව්ව කතාවේ සමහර දේවල් හරි. මේ තියෙන්නේ සාක්ෂි එක්ක check කරලා බලපු විදිහ.
ගැලපෙන කොටස්
කතාවේ කොටස් හතරක් ගැලපෙනවා:
- Units, foundation එකේ ඉඳන් application වෙනකම් ගොඩනැගෙනවා. Teachers' Guide එකෙන් කියනවා foundation එකේ ඉඳන් higher levels වෙනකම් vertical integration පාවිච්චි කරනවා කියලා (G12 Teachers' Guide, page ii) (G12 ගුරු අත්පොත, පිටුව iv).
- සාමාන්යයෙන්, ගොඩක් periods වලින් ගොඩක් marks දෙනවා. මේකේ correlation එක 0.84යි.
- මේ විෂය dynamic විෂයක්. English syllabus එකේ ICT කියන්නේ "not only a dynamic subject; it is also a living subject" කියලා කියනවා (Syllabus, page 50). Sinhala syllabus එකේ "living subject" වෙනුවට "ගතික විෂයයක් පමණක් නොව, එය එදිනෙදා ජීවිතය හා බැඳුණු විෂයයකි" කියලා කියනවා (විෂය නිර්දේශය, පිටුව 48).
- Fundamentals වැදගත් වෙනවා. Units 1 ඉඳන් 5 වෙනකම් marks වලින් කාලක් තියෙනවා.
නිවැරදි වෙන්න ඕනේ කොටස්
කොටස් හයක් නිවැරදි වෙන්න ඕනේ:
- Bloom's කියලා පොත්වල නමක් නෑ. "Teachers' Guide එක Bloom's අනුගමනය කරනවා" කියනවාට වඩා "outcomes වලින් Bloom-style verbs පාවිච්චි කරනවා" කියලා කියන්න.
- Competencies 14ක් තියෙනවා. ඒ කියන්නේ exam units 13 එක්ක project එක.
- Periods කියන්නේ දළ අදහසක් විතරයි. Agent technology (13.2) වලට periods 4කුත් marks ගොඩකුත් තියෙනවා. Authoring tools (10.6) වලට periods 10කුත් හැබැයි marks නැති තරම්.
- Unit weights අපිට හිතෙනවාට වඩා ස්ථාවරයි. Surprise එක තියෙන්නේ unit එකක් ඇතුළේ එන අලුත් sub-skill එකේ මිසක්, අලුත් unit එකක් නෙවෙයි.
- Policy ක්රියාත්මක වෙන්නේ syllabus එක හරහා. එක අවුරුද්දක panel එකකට AI unit එකක් අලුතෙන් එකතු කරන්න බෑ. එයාලට කරන්න පුළුවන් syllabus එකේ දැනටමත් තියෙන AI කොටස් වලට වැඩි අවධානයක් දෙන එක විතරයි.
- "මතක තියාගන්න ඕනේ මොනවාද සහ apply කරන්නේ කොහොමද" කියන්නේ ප්රශ්න දෙකක්. Level එක (Remember, Apply) කියන්නේ එක මානයක්. Knowledge එකේ ජාතිය (fact එකක්, concept එකක්, procedure එකක්) කියන්නේ දෙවැනි මානය (Krathwohl, 2002). Subnetting කියන්නේ Apply වල තියෙන procedural knowledge එකක්. OSI layer නම් කියන්නේ Remember වල තියෙන factual knowledge එකක්.
7. Exam එකට සහ ඕනෑම degree එකකට fundamentals
Fundamentals වලින් දෙපාරක් ප්රයෝජන තියෙනවා: exam එකේදී, සහ ආයෙත් ඕනෑම computing path එකකදී. Web designer කෙනෙක් වෙන්න හිතන් ඉන්න, flip-flops සහ page tables වලින් වැඩක් නෑ කියලා හිතන ළමයෙක්ගේ සාධාරණ objection එකකට මේකෙන් උත්තර දෙනවා.
Exam එකට
ඒවා නැතුව හොඳ grade එකක් ගන්න බෑ. සාමාන්ය paper එකක marks 180න් 46ක් විතර තියෙන්නේ units 1 ඉඳන් 5 වෙනකම් කොටස් වලින්. හැම අවුරුද්දකම වගේ Unit 4 වලින් විතරක් සම්පූර්ණ Part B ප්රශ්නයක් එනවා.
Degree එකකට
Syllabus එකේ පළවෙනි objective එක විදිහට පෙන්වන්නේ: "Establish the foundation for ICT education leading to higher education" (Syllabus, page vii) (විෂය නිර්දේශය, පිටුව vi). Sinhala syllabus එකේ ඒක "උසස් අධ්යාපන අවස්ථා අරභයා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ ආධ්යාපනික අත්තිවාරම ස්ථාපනය කරයි" කියලා තියෙනවා. Computing degrees වලට තියෙන ජාත්යන්තර guide එකක් වෙන CS2023 වල, Architecture and Organization, Operating Systems, Systems Fundamentals සහ Networking and Communication වගේ knowledge areas ලැයිස්තුගත කරලා තියෙනවා. Units 2, 3, 4 සහ 5 කියන්නේ මේ areas වල පාසල් මට්ටමේ version එකයි.
ඉතින් fundamentals කිසිම path එකකට වැඩක් නැති දේවල් නෙවෙයි. State university degree එකකදී, private degree එකකදී, හරි තනියම ඉගෙනගන්න path එකකදී හරි මේවා ආයෙත් මුණගැහෙනවා. Page එකක් slow වුණාම, server එකක memory එක මදි වුණාම, හරි network setting එකක් වැඩ කරන්නේ නැති වුණාම, web developer කෙනෙක්ට වුණත් මේවා මුණගැහෙනවා.
8. Try කරලා බලන්න past paper questions
මේ ප්රශ්නවලින් levels හයම කවර් වෙනවා. උත්තර බලන්න කලින් මේ හැම එකක්ම try කරලා බලන්න. මේ level එක අපේ judgement එකක්. Brackets ඇතුළේ තියෙන section එකෙන් මේ post එකේ ඒකට උදව් වෙන කොටස පෙන්වනවා.
Remember:
- 2026 Paper I, Q5: program counter එකේ තියෙන්නේ මොනවාද කියන එක (sections 3 සහ 4).
- 2026 Paper I, Q49: qubit එක (section 4).
Understand:
- 2025 Paper II, A, Q4(a)(ii): process control block එකෙන් මොකද කරන්නේ කියන එක (sections 3 සහ 4).
- 2026 Paper II, A, Q4(b)(ii): context switch එකක් overhead එකක් වෙන්නේ ඇයි කියන එක (section 4).
Apply:
- 2026 Paper I, Q9: decimal fraction එකක් binary වලට (section 4).
- 2026 Paper II, A, Q4(c)(iii): virtual address එකක් physical address එකකට (sections 4 සහ 7).
- 2026 Paper II, B, Q6(c): අලුත් departments දෙකකට subnets (section 4).
Analyse:
- 2026 Paper II, A, Q2(a)(ii): දැනට තියෙන system එකේ bottleneck task එක හොයන්න (section 3).
- 2024 Paper II, B, Q9(b)(i): table එකක normal form එක හේතුවක් එක්කම හොයන්න (section 3).
Evaluate:
- 2025 Paper II, B, Q7(b)(v): autonomous agents වල risks (section 5).
- 2026 Paper II, B, Q7(c)(ii): quantum computing සහ public-key cryptography (sections 4 සහ 5).
Create:
- 2025 Paper II, B, Q5(b): scenario එකක් කියවලා logic circuit එකක් design කරන්න (sections 4 සහ 7).
- 2026 Paper II, B, Q5(c): NAND gates වලින් විතරක් circuit එකක් design කරන්න (sections 4 සහ 7).
Syllabus එකෙන් එළියේ sources
Media දෙකේම syllabus එක සහ Teachers' Guide pages මේ text එක ඇතුළේ cite කරලා තියෙනවා. 2019 ඉඳන් 2026 වෙනකම් papers වල marks අරගෙන තියෙන්නේ අපේම lesson breakdown එකෙන්. අනිත් sources මේවායි:
- Lorin W. Anderson and David R. Krathwohl (eds.), A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives, Longman, 2001.
- David R. Krathwohl, "A Revision of Bloom's Taxonomy: An Overview", Theory Into Practice 41(4), 2002. DOI.
- Iowa State University, Center for Excellence in Learning and Teaching, "Revised Bloom's Taxonomy". celt.iastate.edu.
- Bloom's taxonomy, overview. Wikipedia.
- Pearson correlation coefficient. Wikipedia.
- ACM, IEEE-CS and AAAI, Computer Science Curricula 2023 (CS2023). csed.acm.org, ACM announcement.
- Daily Mirror, "Microsoft serves as Copilot to MoE, helps integrate AI into school curriculum", 21 March 2024. dailymirror.lk.
- Sunday Observer, "Sri Lanka's most ambitious education reform set for 2026 launch", 20 July 2025. sundayobserver.lk.
