අන්තර්ගතයට යන්න
mcqdinethlive

අනෙක් පාඩම් එක්ක එකතු වෙන logic gate ප්‍රශ්න

A/L ICT Paper II logic ප්‍රශ්න, number systems, MSB හා LSB, adders සහ flip-flops එක්ක එකතු වෙන විදිහ. මේ වෙනකම් ආපු ප්‍රශ්න, inputs අංකයක් විදිහට ගන්න හැටි, 2025 vault ප්‍රශ්නය, හැංගිච්ච adders, flip-flop traces, උත්තර ලියන හැටි සහ ඉස්සරහට එන්න පුළුවන් දේවල්.

ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්න

A/L ICT Paper II එකේ logic ප්‍රශ්නය අනිත් පාඩම් එක්ක එකතු වෙන විදිහ සහ සම්පූර්ණ ලකුණු ගන්න ඒ කොටස් ලියන්නේ කොහොමද කියලා මේ post එකෙන් පැහැදිලි කරනවා. 2020 ඉඳන් 2026 වෙනකම් හැම paper එකකම Part B Q5 තමයි logic ප්‍රශ්නය. 2023 ඉඳන් හැම ප්‍රශ්නෙකටම තව පාඩමක් එකතු වෙලා තියෙනවා: ඒ කියන්නේ MSB සහ LSB තියෙන number systems, half adder සහ full adder, එහෙමත් නැත්නම් flip-flop කියන පාඩම්. Truth tables සහ Karnaugh maps පුළුවන් ළමයිනුත් මේකෙදි ලකුණු නැති කරගන්නවා, මොකද paper එකේ මේ දෙවැනි පාඩම නමින් කියන්නේ නැති නිසා.

මේ post එකේ කොටස් පහක් තියෙනවා:

  • සාක්ෂි: 2011 ඉඳන් 2026 වෙනකම් logic ප්‍රශ්නයට එකතු වුණු පාඩම් මොනවද කියලා (section 1).
  • Inputs අංකයක් විදිහට ගැනීම: MSB සහ LSB නීතිය, සහ 2025 vault ප්‍රශ්නය හදලා පෙන්නන විදිහ (sections 2 සහ 3).
  • හැංගිලා තියෙන පරිපථ: design එකක් හෝ proof එකක් ඇතුළේ හැංගිලා තියෙන adders, සහ flip-flop traces (sections 4 සහ 5).
  • උත්තරේ ලියන හැටි: marking schemes වලින් ලකුණු දෙන පුරුදු මොනවද කියලා (section 6).
  • ඉස්සරහට එන්න පුළුවන් දේවල්: තාම අහලා නැති කොටස් ගැන අනුමාන කිරීමක්, සහ කරලා බලන්න ඕන past papers (sections 7 සහ 8).

1. Logic ප්‍රශ්නයට එකතු වෙලා තියෙන පාඩම්

Logic ප්‍රශ්නය තව පාඩම් තුනක් එක්ක එකතු වෙලා තියෙනවා: number systems (3.1), adders (4.4) සහ flip-flops (4.4). Paper II වල ආපු හැම එකතු වීමක්ම සහ ඒ අදහස්ම තියෙන Paper I ප්‍රශ්න මෙතන තියෙනවා.

  • 2011 P-II B Q1(d) (old syllabus): bits හතරකින් අංකයක් හැදෙනවා, ඒක "from the most significant bit to the least significant bit" ලියලා තියෙනවා. prime number එකකට output එක 1 වෙනවා, "allocated for the sign" විදිහට කිසිම bit එකක් වෙන් කරලා නෑ.
  • 2023 (held 2024) P-II B Q5(a): inputs තුනක් තියෙනවා, "the binary value" 1, 3 හෝ 6 වෙද්දි output එක 1 වෙනවා. MSB එක මොකක්ද කියලා paper එකේ කියන්නේ නෑ.
  • 2023 (held 2024) P-II B Q5(c): NOR gates දෙකකින් හදපු flip-flop එකක්. Set, hold සහ reset වුණාට පස්සේ Q හොයන්න ළමයින්ට තියෙනවා.
  • 2024 P-II B Q5(c) සහ 2024 P-II B Q5(d): part (c) කියන්නේ වචන වලින් දීපු design එකක්, inputs දෙකක් හෝ තුනක් 1 වෙද්දි output එක 1 වෙනවා. ඊටපස්සේ part (d) වලින් half adder එකක් කරන්නේ මොකක්ද කියලත්, flip-flop එකක් combinational logic වලින් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද කියලත්, full adder truth table එකත් අහනවා.
  • 2025 P-II B Q5(b) සහ 2025 P-II B Q5(c): inputs හතරක් තියෙන bank vault එකක්. Timer එක තමයි MSB එක, k0 තමයි LSB එක, 3 හෝ 7 ගුණාකාර වලට vault එක ඇරෙනවා.
  • 2026 P-II B Q5(b): Boolean proof එකක්, මේකෙ වම් පැත්තේ තියෙන්නේ full adder sum එක. Paper එකේ එහෙම කියලා නෑ.
  • Paper I: 2019 (new syllabus) P-I Q37 (full adder expressions), 2019 (new syllabus) P-I Q38 (NAND gates වලින් half adder), 2020 P-I Q10 (sequential circuit) සහ 2025 P-I Q13 (NOR flip-flop).

මේ ලිස්ට් එකෙන් පෙන්නන දේ

2023 ඉඳන් හැම logic ප්‍රශ්නෙකම වෙන පාඩමක් එකතු කරපු කොටසක් තියෙනවා. MSB සහ LSB අලුත් දේවල් නෙමෙයි: 2011 paper එකෙත් ඒක තිබුණා, 2023 දී MSB කියන්නේ නැතුව binary value එකක් පාවිච්චි කළා, 2025 දී ඒ දෙකම නමින් කිව්වා. 2024 සහ 2026 දී adders ආයෙත් ආවේ හැංගිච්ච කොටස් විදිහට.

Syllabus එකේ තුනක් කිව්වට inputs හතරක්

2025 vault ප්‍රශ්නෙට inputs හතරක් තියෙනවා, පේළි 16 ක truth table එකක් සහ variables හතරක Karnaugh map එකක් තියෙනවා. Syllabus එකේ design truth tables වලට ඉඩ දෙන්නේ "up to three inputs" විතරයි (Syllabus 4.3, page 13) (විෂය නිර්දේශය 4.3, පිටුව 13). සිංහල syllabus එකේ "ආදාන 03ක් දක්වා" කියලා තියෙනවා. හැබැයි Teachers' Guides දෙකේම මේ මට්ටම උගන්වන්නේ bits හතරක උදාහරණයකින්: bits හතරක prime number එකක් හොයන circuit එකකින් (Teachers' Guide 4.3, page 111) (ගුරු අත්පොත 4.3, පිටුව 122). ඒ නිසා inputs හතරේ designs පුරුදු වෙන්න.

2. Inputs අංකයක් විදිහට කියවන්න

Inputs වලින් binary අංකයක් හැදෙනවා කියලා ප්‍රශ්නෙක කිව්වම, මුලින්ම MSB ඉඳන් LSB වෙනකම් inputs පිළිවෙලට ලියන්න, ඊටපස්සේ decimal තීරුවක් එකතු කරන්න. Truth table එකේ ඉතුරු ටික ඊටපස්සේ අංක ලිස්ට් එකක් බලලා පුරවන්න පුළුවන්.

MSB සහ LSB

MSB (most significant bit) කියන්නේ වම්පැත්තේම තියෙන bit එක, ඒකට තමයි ලොකුම place value එක තියෙන්නේ. LSB (least significant bit) කියන්නේ දකුණුපැත්තේම තියෙන bit එක, ඒකෙ place value එක 1. Bits හතරක් එක්ක place values වෙන්නේ 8, 4, 2 සහ 1. Signed number එකක sign bit එක විදිහටත් syllabus එක MSB පාවිච්චි කරනවා (Syllabus 3.1, page 11) (විෂය නිර්දේශය 3.1, පිටුව 11). සිංහල syllabus එකේ මේකට කියන්නේ "උපරිම වෙසෙසි බිටුව" කියලා. 2025 සිංහල මාධ්‍ය paper එකේ තව නමක් පාවිච්චි කරනවා: MSB එකට "වැඩිම වෙසෙසි බිටුව" සහ LSB එකට "අඩුම වෙසෙසි බිටුව" කියලා. මේ නම් දෙකෙන්ම කියන්නේ එකම bit එකට.

Decimal තීරුව දාන ක්‍රමය

ඕනෑම number condition එකකට මේ පියවර ටික පාවිච්චි කරන්න:

  1. MSB එක වම් පැත්තෙත් LSB එක දකුණු පැත්තෙත් තියෙන විදිහට inputs ටික column headings විදිහට ලියන්න.
  2. 0000 ඉඳන් 1111 වෙනකම් ගණන් කරන පිළිවෙලට පේළි ඔක්කොම ලියන්න.
  3. වම් පැත්තෙන් 0 ඉඳන් 15 වෙනකම් decimal තීරුවක් එකතු කරන්න.
  4. Output එක 1 වෙන decimal අගයන් ලිස්ට් කරන්න.
  5. ඒ පේළි වලට 1 ලියලා අනිත් හැම පේළියකටම 0 ලියන්න.

Teachers' Guides දෙකේම මේ layout එක පාවිච්චි කරනවා. ඒවගේ prime number table එකේ 0 ඉඳන් 15 වෙනකම් number column එකක් තියෙනවා, ඊටපස්සේ A, B, C, D සහ output F තියෙනවා (Teachers' Guide 4.3, page 112) (ගුරු අත්පොත 4.3, පිටු 122 සහ 123).

අවසාන උත්තරේ ගැනත් පොත් දෙකේ වෙනස්කම් තියෙනවා. සුළු කරපු F = A'B'C + B'CD + A'CD + BC'D කියන expression එක සිංහල Guide එකේ print කරලා තියෙනවා (ගුරු අත්පොත 4.3, පිටුව 123). ඉංග්‍රීසි Guide එකේ expression එකක් නැතුව Karnaugh map එකේ ඉඳන් කෙලින්ම circuit එකට යනවා (Teachers' Guide 4.3, pages 112 and 113).

Paper එකේ MSB කිව්වෙ නැති වුණාම

2023 (held 2024) P-II B Q5(a) එකෙන් අහන්නේ binary value එක 1, 3 හෝ 6 වෙද්දි output එක 1 වෙන්න කියලා. ඒකෙ MSB මොකක්ද කියලා නමක් නෑ. ඒකෙ print කරලා තියෙන Karnaugh map එකේ උඩින් AB සහ පැත්තෙන් C තියෙනවා, ඒ නිසා A මුලින් එනවා. මේ paper එකට ළමයි අතරෙ යන marking scheme copy එකේ A කියන්නේ MSB එක විදිහට අරන් 001, 011 සහ 110 පේළි පාවිච්චි කරනවා. ඒක product-of-sums උත්තර දෙකක් බාරගන්නවා: (A' + C')(A + C)(B + C) සහ (A + C)(A' + C')(A' + B).

ඒ නිසා පළවෙනි අකුර MSB විදිහට අරගෙන, "A තමයි MSB එක සහ C තමයි LSB එක" කියලා උත්තරේ උඩින්ම උපකල්පනය ලියන්න. Papers වල උපකල්පන වචන වලින් ලියන්න කියලත් අහනවා: තමන් කරන ඕනෑම උපකල්පනයක් ලියන්න කියලා 2026 P-II B Q5(c) ළමයින්ට කියනවා. ප්‍රශ්නෙ තියෙන නම් ගැළපෙන්නේ නැති වුණාම, ළමයින්ට variables නම් කරගන්න කියලා සිංහල Teachers' Guide එක කියනවා: "K1 = A, K2 = B, K3 = C" (ගුරු අත්පොත 4.3, පිටුව 121). ඉංග්‍රීසි Teachers' Guide එකේ මේ උපදෙස නෑ.

3. 2025 vault ප්‍රශ්නය පියවරෙන් පියවර

2025 P-II B Q5(b) කියන්නේ මේ වෙනකම් ආපු පැහැදිලිම MSB සහ LSB ප්‍රශ්නය, ඒකෙ official marking scheme එකේ හැම පියවරක්ම පෙන්නනවා (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටු 46 ඉඳන් 49). මේ තියෙන්නේ ප්‍රශ්නේ කෙටියෙන්, ඊටපස්සේ scheme එකේ දෙන විදිහට උත්තරේ.

ප්‍රශ්නය

Bank vault එකක inputs හතරක් තියෙන logic circuit එකක් තියෙනවා. යතුරු තුනකින් k0, k1 සහ k2 දෙනවා, timer එකකින් හතරවෙනි input එක දෙනවා. ඔක්කොම එකතු වෙලා 4-bit binary අංකයක් හැදෙනවා: timer input එක තමයි MSB එක, k0 තමයි LSB එක. Timer, k2, k1 සහ k0 පිළිවෙලට අංකය කියවන්න. Lock එක ඇරෙන්නේ තුනේ ගුණාකාරයකට (3, 6, 9, 12, 15) හෝ හතේ ගුණාකාරයකට (7, 14) විතරයි. Output Z තියෙන සරලම circuit එක ළමයි design කරන්න ඕන (ලකුණු 7). Part (c) එකෙන් කියනවා officer-in-charge ගාව k1 තියෙනවා, senior officers ලා දෙන්නෙක් ගාව k0 සහ k2 තියෙනවා කියලා. Officer-in-charge නැති වෙලාවට vault එක අරින්න පුළුවන්ද කියලා අහනවා (ලකුණු 3). මේ තියෙන්නේ සිංහල මාධ්‍ය paper එකේ ප්‍රශ්නයේ අපේ කෙටි සාරාංශයක්.

පියවර 1 පේළි හොයන්න

Paper එකේ අගයන් ටික ලිස්ට් කරන නිසා ඒ ටික ලියාගන්න: 3, 6, 7, 9, 12, 14 සහ 15. බිංදුව ලිස්ට් එකේ නෑ, ඒ නිසා 0000 පේළියට 0 එනවා. Scheme එකේ වගේම timer input එක T කියලා නම් කරන්න: "Let us assume that the timer signal is represented by T." එතකොට Z = 1 වෙන පේළි ටික තමයි 0011, 0110, 0111, 1001, 1100, 1110 සහ 1111.

පියවර 2 1 ටික ගෲප් කරන්න

1 හත variables හතරේ Karnaugh map එකක දාලා ඒවට loops අඳින්න (4.2). Scheme එකේ map එකේ loops හතරක් තියෙනවා:

  • k2k1, හතරේ ගෲප් එකක් (6, 7, 14 සහ 15 පේළි),
  • T'k1k0, pair එකක් (3 සහ 7 පේළි),
  • Tk2k0', pair එකක් (12 සහ 14 පේළි),
  • Tk2'k1'k0, තනි 1 එකක් (9 වෙනි පේළිය), මොකද ළඟින් කවුරුත් නැති නිසා.

ඒ නිසා Z = T'k1k0 + Tk2k0' + k2k1 + Tk2'k1'k0.

පියවර 3 part (a) පාවිච්චි කරන්න

ඒ ප්‍රශ්නෙම part (a) කියන්නේ Boolean algebra proof එකක් (ලකුණු 5): a'b'cd + a'bcd' + a'bcd + abc'd' + abcd' + abcd = a'cd + abd' + bc. මේකේ a වලට T, b වලට k2, c වලට k1 සහ d වලට k0 කියලා වෙනස් කරන්න. එතකොට වම් පැත්තේ තියෙන්නේ කලින් හොයාගත්තු පේළි හතෙන් හයක්, දකුණු පැත්තේ තියෙන්නේ Z වල මුල් පද තුන. Scheme එකේ කෙලින්ම කියනවා: "Using the proof in (a)" කියලා. හත්වෙනි පේළිය වෙන 1001 ඒකෙම පදයක් විදිහට ඉතුරු වෙනවා. ඒ නිසා part (a) කියන්නේ part (b) එකට කලින්ම හදලා දීපු simplification එකක්.

Scheme එකේ proof එකේ a'bcd සහ abcd තව පාරක් ලියනවා (A + A = A), ඊටපස්සේ x + x' = 1 පාවිච්චි කරලා හැම pair එකක්ම සුළු කරනවා. Boolean algebra laws මුල ඉඳන්ම කියන post එකේ මේ නීති දෙකම පැහැදිලි කරනවා.

පියවර 4 Circuit එක අඳින්න සහ part (c) වලට උත්තර දෙන්න

Circuit එකට AND gates හතරක්, inputs හතරක් තියෙන එක OR gate එකක්, සහ T, k2, k1 සහ k0 වලට NOT gates එනවා. Part (c) වලට උත්තරේ තමයි ඔව්: officer-in-charge නැතුව vault එක අරින්න පුළුවන්. k1 = 0 වුණත්, 1001 සහ 1100 කියන පේළි දෙකෙන් තාමත් 1 එනවා. "Yes" කියනවට ලකුණු 1කුයි හේතුවට ලකුණු 2කුයි scheme එක දෙනවා, හේතුවට part marks දෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා හේතුව ඇතුළේ combinations දෙකම කියන්න ඕන.

ලකුණු බෙදෙන හැටි

0 සහ 1 ඔක්කොම තියෙන truth table එකට හෝ Karnaugh map එකට scheme එක ලකුණු 4ක් දෙනවා. Minimal expression එකට ලකුණු 2කුයි circuit එකට ලකුණු 1කුයි දෙනවා (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටුව 47). Expression එක ඉස්සරහින් "Z =" කියලා ලිව්වෙ නැත්නම් ඒකට හම්බවෙන ලකුණු 2න් 1ක් කැපෙනවා. Optimal වෙන වෙලාවට විතරක් NAND-only හෝ NOR-only circuit එකක් බාරගන්නවා, වගේම මුලින්ම අඳින circuit එකට විතරයි ලකුණු දෙන්නේ (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටු 47 සහ 49).

4. ප්‍රශ්නේ ඇතුළේ හැංගිලා ඉන්න adders

Design එකක් හෝ proof එකක් කියන්නේ නම නැතුව එන half adder එකක් හෝ full adder එකක් වෙන්න පුළුවන්. ළඟදි ආපු ප්‍රශ්න දෙකකම මේක තියෙනවා, ඒකෙ වචන වලින් ඒක පේනවා.

Full adder එකක් bits තුනක් එකතු කරනවා: A, B සහ carry in. ඒකෙ carry එක තමයි A.B + B.C + A.C, ඒකෙ sum එක තමයි A XOR B XOR C (Teachers' Guide 4.4, page 119) (ගුරු අත්පොත 4.4, පිටුව 130). සිංහල Guide එකේ full adder එකට කියන්නේ "පූර්ණ ආකලකය", 2024 සිංහල මාධ්‍ය paper එකේ "පූර්ණාකලකය" සහ "අර්ධාකලකය" කියලා ලියනවා. හැබැයි Guides දෙකේම truth table එකට යටින් තියෙන text එකේ මේ outputs දෙක පටලවලා තියෙනවා. Adders සහ flip-flops වල සම්පූර්ණ විස්තරය කියන post එකේ ඒ වැරැද්ද පැහැදිලි කරනවා. Table එකට යටින් තියෙන text එක නෙමෙයි, උඩ තියෙන expressions දෙක පාඩම් කරගන්න.

Inputs දෙකක් හෝ ඊට වැඩිය high වීම කියන්නේ carry එක

Inputs දෙකක් හෝ තුනක් 1 වෙද්දි output එක 1 වෙන circuit එකක් අඳින්න කියලා 2024 P-II B Q5(c) අහනවා. මේ paper එකේ ළමයි අතරෙ යන marking scheme copy එකේ Z = AB + BC + AC දෙනවා, ඒක තමයි full adder carry එක. ඒ ප්‍රශ්නෙම Part (d)(iii) වලින් ඊටපස්සේ full adder truth table එක අහනවා. මේ සම්බන්දෙ පේන ළමයින්ට එක උත්තරයක් දිහා බලලා අනිත් එක හරිද කියලා චෙක් කරන්න පුළුවන්.

1 ගාණ ඔත්තේ වීම කියන්නේ sum එක

a'b'c + a'bc' + ab'c' + abc = (a'b + ab')c' + (a'b + ab')'c කියලා පෙන්නන්න කියලා 2026 P-II B Q5(b) ළමයින්ට කියනවා. වම් පැත්තේ තියෙන හැම පදයකම 1 තියෙන්නේ ඔත්තේ ගාණක් (එකක් හෝ තුනක්), ඒ නිසා වම් පැත්ත කියන්නේ a XOR b XOR c, ඒ කියන්නේ full adder sum එක. a'b + ab' කියන වරහන කියන්නේ a XOR b. 2026 ට තාම marking scheme එකක් නෑ, ඒ නිසා මේ පල්ලෙහා තියෙන proof එක official එකක් නෙමෙයි අපේම උත්තරයක්:

  1. පද ටික c වලින් ගෲප් කරන්න: a'bc' + ab'c' + a'b'c + abc = (a'b + ab')c' + (a'b' + ab)c.
  2. දකුණු පැත්තේ වරහනට De Morgan දාන්න: (a'b + ab')' = (a'b)'(ab')' = (a + b')(a' + b).
  3. ප්‍රසාරණය කරන්න: (a + b')(a' + b) = aa' + ab + a'b' + b'b = ab + a'b', මොකද aa' = 0 සහ b'b = 0.
  4. ඒ නිසා a'b' + ab = (a'b + ab')', එතකොට දෙපැත්ත සමාන වෙනවා.

Adder එකක් පෙන්නන වචන

  • "Inputs දෙකක් හෝ වැඩි ගාණක් 1 වෙනවා", "අවම වශයෙන් දෙකක්" හෝ "බහුතරය": full adder carry එක, A.B + B.C + A.C.
  • "1 තියෙන inputs ගාණ ඔත්තේ සංඛ්‍යාවක් වෙනවා": full adder sum එක, A XOR B XOR C.
  • "Inputs දෙකෙන් එකක් විතරක් 1 වෙනවා" හෝ "inputs දෙක අසමානයි": half adder sum එක, XOR.
  • "Inputs දෙකම 1 වෙනවා": half adder carry එක, AND.

5. Flip-flop කොටස්

Flip-flop කොටසකින් අහන්නේ inputs වගයක් දුන්නට පස්සේ Q මොකක්ද කියලා, ඒකට නීති තුනකින් උත්තරේ එනවා. 2023 (held 2024) P-II B Q5(c) වලින් NOR gates දෙකකින් හදපු SR flip-flop එකක් පෙන්නලා කෙටි ප්‍රශ්න තුනක් අහනවා.

NOR SR flip-flop එකකට තියෙන නීති මේවයි:

  • Set: S = 1 සහ R = 0 වුණාම Q = 1 වෙනවා.
  • Hold: inputs දෙකම ආයෙත් 0 වුණාම, Q ඒකෙ අන්තිම අගය තියාගන්නවා. සිංහල Teachers' Guide එකේ කියන්නේ "අනික් ආදාන අග්‍රයට පෙර ආදාන අග්‍රයට ම ලබා දුන් අගය ලබා දෙන තෙක් ප්‍රතිදාන අගය එලෙස ම පවතී" කියලා (Teachers' Guide 4.4, page 120) (ගුරු අත්පොත 4.4, පිටුව 131).
  • Reset: S = 0 සහ R = 1 වුණාම Q = 0 වෙනවා.

2023 marking scheme copy එකේ (i) වලට Q = 1 දෙනවා, (ii) වලට "no change" එක්ක Q = 1 දෙනවා, (iii) වලට Q = 0 දෙනවා. Part (ii) තමයි ළමයින්ට වරදින්නේ: S 0 වුණු නිසා එයාලා 0 කියලා ලියනවා. අගයයි හේතුවයි දෙකම ලියන්න: "Q 1 විදිහටම තියෙනවා, මොකද flip-flop එක ඒකෙ කලින් state එක තියාගන්න නිසා."

2024 P-II B Q5(d)(ii) අහනවා flip-flop එකක් memory element එකක් විදිහට වැඩ කරන්නේ කොහොමද කියලත් combinational logic වලින් ඒක වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද කියලත්. Combinational circuit එකක output එක රඳා පවතින්නේ ඒකෙ දැනට තියෙන inputs මත විතරයි. Flip-flop එකක් ඒකෙ output එක ආපහු ඒකෙ input එකට දෙනවා, ඒ නිසා ඒකෙ output එක ඒක තියාගෙන ඉන්න state එක මතත් රඳා පවතිනවා (Teachers' Guide 4.4, page 120) (ගුරු අත්පොත 4.4, පිටුව 131). 2024 paper එකේ flip-flop එකකට "පිළිපොළ" කියලත් memory element එකකට "මතක මූලයන්" කියලත් කියනවා. NAND flip-flops සහ registers ගැන දැනගන්න, adders සහ flip-flops post එක බලන්න.

6. සම්පූර්ණ ලකුණු ගන්න උත්තරේ ලියන හැටි

Marking schemes වලින් ලකුණු දෙන්නේ කොලේ තියෙන දේට මිසක් ළමයා හිතපු දේට නෙමෙයි. මේ පුරුදු ටික එන්නේ official 2025 scheme එකෙනුයි (2025 ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, පිටු 46 ඉඳන් 49) 2023 (held 2024) සහ 2024 වලට තියෙන scheme copies වලිනුයි.

  1. Output column එක Z කියලා ලේබල් කරන්න, එහෙමත් නැත්නම් paper එකේ තියෙන නම ලියන්න. Z column එකේ ලේබල් එකක් නැති වුණාම 2023 copy එකෙන් truth table එකෙන් ලකුණු 1ක් කපනවා, 2024 copy එකෙන් 0.5ක් කපනවා.
  2. හැම 0ක්ම සහ හැම 1ක්ම ලියන්න, ඒක truth table එකෙත් Karnaugh map එකෙත් අනිවාර්යයි. 2025 scheme එකෙන් table එකේ ලකුණු 4ම දෙන්නේ 0 සහ 1 ඔක්කොම ලකුණු කරලා තිබුණොත් විතරයි. 2023 සහ 2024 copies වල map එකේ ලකුණු වලටත් මේක අනිවාර්ය කරලා තියෙනවා.
  3. Karnaugh map එකේ හැම loop එකක්ම පැහැදිලිව අඳින්න. 2024 copy එකේ loops තුනම මාක් කරාට ලකුණු 1ක් දෙනවා.
  4. අවසාන expression එක ඉස්සරහින් "Z =" කියලා ලියන්න. 2025 දී මේක ලිව්වේ නැත්නම් ලකුණු 1ක් කැපෙනවා.
  5. පැහැදිලි joins තියෙන එක circuit එකක් අඳින්න. 2025 දී මුලින්ම අඳින circuit එක විතරයි බලන්නේ. Wire joins පැහැදිලි නැති වුණාම 2023 copy එකෙන් උපරිම ලකුණු 1යි දෙන්නේ, හැම join එකකටම තිතක් තියන්න කියලත් ඒකෙ තියෙනවා.
  6. Input පිළිවෙල සහ ඕනෑම උපකල්පනයක් table එකට උඩින් ලියන්න: "T තමයි timer එක. T කියන්නේ MSB එක සහ k0 කියන්නේ LSB එක."
  7. Proof එකකදි, වම් පැත්තේ ඉඳන් දකුණු පැත්තට යන්න. 2025 scheme එක පැති දෙකම බාරගන්නවා. හැබැයි proof එක දකුණු පැත්තේ ඉඳන් වම් පැත්තට යද්දි law names ලියන්න කියලා ඒකෙ තියෙනවා.

7. තාම අහලා නැති එකතුවීම්

Papers වල මේ වෙනකම් අහපු ඒවට වඩා joins අහන්න syllabus එකේ ඉඩ තියෙනවා. මේ පල්ලෙහා තියෙන හැම එකක්ම past paper ප්‍රශ්නයකට ගොඩක් කිට්ටුවෙන් යනවා. මේ section එකේ තියෙන හැම expression එකක්ම අපේම උත්තර.

ඔත්තේ හෝ ඉරට්ටේ

Inputs තුනකින් අංකයක් හැදෙනවා, ඒකෙ A කියන්නේ MSB එක. අංකය ඔත්තේ සංඛ්‍යාවක් වෙද්දි output එක 1 වෙනවා. LSB එකෙන් විතරක් මේක තීරණය වෙනවා, ඒ නිසා Z = C. අනිත් bits වලින් වැඩක් නෑ කියලා ළමයින්ට තේරෙනවද කියලා බලන්න මේ වගේ ප්‍රශ්නයක් අහන්න පුළුවන් (3.1, 4.3).

අගයකට වඩා වැඩියි

3-bit අංකයක් 4 ට වඩා වැඩි වෙද්දි output එක 1 වෙනවා. ඒ කියන්නේ පේළි 5, 6 සහ 7, ඒ නිසා Z = AB + AC = A(B + C) (3.1, 4.2).

Sign bit එක

Bits තුනක two's complement අංකයක් තියෙනවා, අංකය සෘණ වෙද්දි output එක 1 වෙනවා. MSB එක තමයි sign bit එක (Syllabus 3.1, page 11) (විෂය නිර්දේශය 3.1, පිටුව 11), ඒ නිසා Z = A. ප්‍රශ්නේ අමාරුයි වගේ පෙනුණට, මේකට කිසිම gate එකක් ඕන වෙන්නේ නෑ.

Valid BCD digit එකක්

Bits හතරක BCD digit එකක් තියෙනවා, ඒ නිසා 0 ඉඳන් 9 වෙනකම් විතරයි valid වෙන්නේ. 10 ඉඳන් 15 වෙනකම් invalid code එකක් ආවම output එක 1 වෙනවා. එතකොට Z = AB + AC, A කියන්නේ MSB එක. Syllabus එකේ BCD තියෙන්නේ character representation යටතේ (Syllabus 3.2, page 11) (විෂය නිර්දේශය 3.2, පිටුව 11).

Parity bit එකක්

Data bits තුනකට තියෙන even parity bit එකක් තමයි P = A XOR B XOR C, මේක full adder sum එකේ circuit එකමයි. Paper I වල දැනටමත් parity ගැන අහලා තියෙනවා: 2023 (held 2024) P-I Q10, 2023 (held 2024) P-I Q18 සහ 2025 P-I Q11 (3.2, 6.3).

Logic වලින් code එකකට

Truth table එකක් Python වල හරි Arduino sketch එකක හරි if statement එකක් වෙනවා (9.8, 11.1). තාම අහලා නැති A/L ICT cross-unit ප්‍රශ්න කියන post එකේ alarm උදාහරණයක් එක්ක මේ join එක හදලා තියෙනවා.

8. කරලා බලන්න ඕන past paper ප්‍රශ්න

මේවා මේ පිළිවෙලටම කරලා බලන්න, හැම table එකකටම කලින් section 6 වල තියෙන header එක ලියන්න.

  • 2011 P-II B Q1(d): prime number එක හොයන එක, MSB ඉඳන් LSB (section 2).
  • 2023 (held 2024) P-II B Q5(a): MSB එක නමක් නැතුව ආපු 1, 3 හෝ 6 binary අගය (section 2).
  • 2025 P-II B Q5(a), 2025 P-II B Q5(b) සහ 2025 P-II B Q5(c): vault ප්‍රශ්නය, කොටස් තුනම එකට (section 3).
  • 2024 P-II B Q5(c) සහ 2024 P-II B Q5(d): හැංගිලා තිබුණු carry එක සහ full adder table එක (section 4).
  • 2026 P-II B Q5(b): හැංගිලා තිබුණු sum එක (section 4).
  • 2023 (held 2024) P-II B Q5(c): NOR flip-flop trace එක (section 5).
  • 2019 (new syllabus) P-I Q37, 2019 (new syllabus) P-I Q38 සහ 2025 P-I Q13: මේ අදහස්ම තියෙන MCQs.
Past PaperA/L ICT 2025 Past PaperMCQ 50 · මිනි. 120 · ලියූ වාර 0Open paper

මූලාශ්‍ර

  • අ.පො.ස (උසස් පෙළ) තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය ප්‍රශ්න පත්‍ර, 2011 ඉඳන් 2026 වෙනකම්, ශ්‍රී ලංකා විභාග දෙපාර්තමේන්තුව.
  • අ.පො.ස (උසස් පෙළ) 2025 තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය ලකුණු දීමේ පටිපාටිය, Paper II, ශ්‍රී ලංකා විභාග දෙපාර්තමේන්තුව, පිටු 46 ඉඳන් 49 වෙනකම් (සිංහල මාධ්‍ය, ඉංග්‍රීසි උත්තරත් එක්ක).
  • Past paper sites වල ළමයි අතරෙ යන 2023 (held 2024) සහ 2024 Paper II marking scheme copies. මේවා විභාග දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ආපු ඒවා නෙමෙයි.
  • 2026 උත්තර අපිම හදපු උත්තර මිසක් official ඒවා නෙමෙයි.

මේ Explained එක බෙදාගන්න

A/L ICT කරන යාළුවෙකුට යවන්න.

මේ ලිපියට link කරන ලිපි

  1. සිංහල

    Boolean laws ආපු විදිහ සහ exam එකට ඒවා අහන්නේ ඇයි

    Aristotle ගේ ඉඳන් Boole, Shannon සහ අලුත් chips වෙනකම් Boolean laws වල ඉතිහාසය, circuits වලට ඒවා ඕනේ ඇයි, A/L ICT papers වල ඒවා අහන විදිහ සහ කටපාඩම් කරන්නේ නැතුව ඒවා ඉගෙනගන්න හැටි.

  2. සිංහල

    Logic gate inputs කියවන හැටි

    A/L ICT logic ප්‍රශ්නවල inputs වලින් binary number එකක් හැදෙනවා කිව්වම මුලින්ම MSB එකේ ඉඳන් LSB එකට order එකයි decimal column එකයි ලියන්න. 2025 bank vault ප්‍රශ්නයෙන් මේක පැහැදිලි වෙනවා.

තවත් Explained

  1. Layer 2 සහ Layer 3 switch වල වෙනස්කම් සහ ඇත්තටම පාවිච්චි වෙන තැන්

    Layer 2 සහ Layer 3 switch එකක් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද, ඒවගේ වැඩ මොනවද, network වල දැන් සහ ඉස්සරහට ඒවා පාවිච්චි වෙන්නේ කොහෙද, ඒ වගේම මේවා අහන A/L ICT past paper ප්‍රශ්න උත්තර එක්කම.

    සිංහලපියවර 7ක්
  2. A/L ICT 2027 දෙවැනි පාර ලියන අයට past papers සහ unit weights අනුව හදපු study plan එක

    2027 දී A/L ICT ආයෙත් ලියන ළමයින්ට හදපු study plan එකක්. 2026 results, වැඩිම ලකුණු තියෙන units, past papers එක්ක පාඩම් කරන විදිහ, මාසෙන් මාසෙට යන timeline එකක් සහ මේ site එකේ තියෙන free papers ගැන මේකෙන් පැහැදිලි කරනවා.

    සිංහලපියවර 7ක්
  3. 2026 Paper II Q9 හි lists of tuples එක්ක Python functions සහ sequential search

    2026 Paper II Q9 පියවරෙන් පියවර. Fine rule එකේ තේරුම් දෙක, if සහ elif එක්ක function එකක්, loop එකකින් හදන list of tuples, -1 දෙන sequential search එක සහ මේ දේවල් Paper I එකේ එන හැටි.

    සිංහලපියවර 7ක්
All Explained